Welkom op de vernieuwde versie van Project CEST! Eventuele problemen of opmerkingen kan je melden aan PACKED vzw.

Gebruiker:Bert

Uit Cultureel Erfgoed Standaardentoolbox
Ga naar: navigatie, zoeken

standaarden

overzicht van alle AV standaarden:

 Naambeschrijving
2VUY2vuy
2Vuy
2vuy is een bestandsformaat voor ongecomprimeerde video. Het formaat wordt vermeld in de Apple Quicktime specificatie en wordt gebruikt om 'broadcast quality' video te maken met behulp van Final Cut Pro. Een 2vuy-bestand bevat ongecomprimeerde video met Y´CbCr kleurcodering, 8-bit per videokanaal, met 4:2:2 subsampling. Het formaat is gerelateerd met het gebruik van Blackmagic hardware voor het capteren van digitale video. 2Vuy (hoofdletter V) is een variant van dit formaat dat geproduceerd wordt met AJA hardware.
AACAdvanced Audio Coding
AAC
Advanced Audio Coding (AAC) Is een niet exact-omkeerbare compressietechniek voor de digitale audio.

AAC bereikt over het algemeen een betere geluidskwaliteit dan MP3 bij vergelijkbare bitsnelheden. AAC is gestandaardiseerd door ISO en IEC, als onderdeel van de MPEG-2 en MPEG-4 specificaties.

AAC is het best gekend als het standaard audioformaat gebruikt door Apples iPhone, iPod en in de iTunesstore. Daarnaast is AAC ook het standaard formaat voor Sony's Playstation 3, waar het gebruikt wordt om geïmporteerde CD's gecomprimeerd op te slaan.

AAC beschikt over goede rendering, en goede geluidskwaliteit.
AAFAdvanced Authoring Format
AAF
Het Advanced Authoring Format (AAF) is een containerformaat mediabestanden. Het formaat werd ontworpen met het oog op nabewerking in professionele videobewerkingsoftware en bestanden uitwisselbaar te maken tussen verschillende software en softwareplatformen.

Voor het AAF-bestandsformaat bestaat een software developers kit (SDK) die een standaard API bevat om AAF-bestanden met digitale video, en geassocieerde metadata te importeren en te exporteren. Het SDK beschikt over voorbeeld bron codes en toepassingen om te AAF files, te maken, te onderzoeken of te gebruiken. De SDK is beschikbaar onder een Open Source Software license.

AAF werd ontwikkeld in de periode 2000-2007, maar werd door de omroepindustrie niet volledig geadopteerd en vervangen door het MXF-bestandsformaat.
AC-3AC-3/Dolby Digital
AC-3
AC-3, of Dolby Digital, is een lossy multichannel audiocodec die door Dolby Laboratories ontwikkeld werd.

Het formaat wordt gebruikt voor DVDs en in digitale cinema. Het geluid bestaat doorgaans uit zes audiokanalen (5.1 genaamd), twee kanalen achteraan (links en rechts), drie kanalen vooraan (links, midden, rechts) en één kanaal voor de lage frequenties.

De opvolger van DVD, Blu-Ray, maakt gebruik van een opvolger van Dolby Digital, namelijk Dolby TrueHD. Deze standaard ondersteunt tot veertien kanalen van elk 24bits/96khz audio. AC-3

Uitstekende comprimering, stelt zich synchroon met bewegende beelden, ook goed voor surround-sound.
AIFFAIFF
Audio Interchange File Format
.AIFC
Audio Interchange File Format (AIFF) is een audio file formaat standaard ontworpen om geluidsdata op te slagen op pc's en andere elektronische audio toestellen.

Het formaat is ontworpen door Apple Inc. in 1988, gebaseerd op het Electronic Arts ' Interchange File Format. Het formaat is dan ook alleen werkende op Mac Os. De laatste AIFF specificatie is gedateerd uit 1989, hoewel het toch een beetje verwarrend is want er is een (lichtelijk) nieuwere versie AIFF-C (AIFF - Compressed) specificatie die dateert uit 1990/1991.

AIFF files worden wereldwijd gebruikt door geluidsexperts. Enkele eigenschappen van AIFF:

  • compressie: geen
  • techniek: pulscodemodulatie
  • bestandsformaten: .aiff .aif .aifc
  • bitrate: 16 *:samplerate: 44.100
ASFASF
Advanced Systems Format
WMA
WMV
Advanced Systems Format is een bestandsformaat voor lossy gecomprimeerde audio en videobestanden. ASF werd ontwikkeld door Windows voor het afspelen van multimedia in het Windows OS. ASF is vooral bekend onder de bestandsextensies Windows Media Video (WMV) en Windows Media Audio (WMA). ASF wordt breed ondersteund door Windows-applicaties en de specificaties zijn gratis beschikbaar.
AUAUAU is een simpel gecomprimeerd audioformaat, ontwikkeld door Sun Microsystems voor UNIX omgevingen. Microsystems

Het formaat was voorkomend op NeXT systemen en vroege Web pages. Vroeger was het formaat headerless, 8-bit gecodeerde data op een 8000 Hz sample rate. Nieuwere bestanden hebben een header dat beschikt over 6 unsigned 32-bit words.


AV1Alliance for Open Media Video 1
AV1
AV1 is een bestandsformaat voor lossy gecomprimeerde audio en video. AV1 is opensource bestandsformaat dat ontwikkeld wordt door de Alliance for Open Media. AOMedia is non-profit organisatie met als stichtende leden Amazon, Cisco, Google, Intel Corporation, Microsoft, Mozilla en Netflix die een nieuwe open multimediaformaat willen ontwikkelen waarop minder patenten en licentie rusten. AOMedia gaat daarmee de competitie aan met de Moving Picture Experts Group die de meest verspreide mediaformaten beheerd, maar die sterk beschermd zijn door patenten en licenties. AOMedia zal nieuwe formaten onder de Apache Licentie 2.0 vrijgeven en zal gebruik maken van bestaande technologie die gebruikt wordt in de open source formaten Daala, Thor en VP10. Het AV1 formaat moet in de praktijk een alternatief vormen voor MPEG's HEVC formaat en voornamelijk gebruikt worden voor het streamen van video over het web.
AVCHDAVCHD
Advanced Video Coding High Definition
Advanced Video Coding High Definition (AVCHD) is een bestandsformaat voor High-Definition (HD) Video. AVCHD werd ntwikkeld door Sony en Panasonic en werd geïntroduceerd in 2006, voornamelijk in HD camcorders.

AVCHD is een specifieke implementatie van het H.264 bestandsformaat voor Standard Definition en een aantal HD varianten van 720 tot 1080p met frame rates als 60ps, 24pixels native en ook 3D modes. In 2011 werd de AVCHD specificatie uitgebreid naar 1080-line 50-frame/s- en 60 frame/s opties (AVCHD Progressive) en stereoscopic video (AVCHD 3D).

AVCHD wordt breed ondersteund door allerleid hard- en software
AVIAVI
Audio Video Interleaved
Audio Video Interleave (AVI) is een multimediacontainer (videobestand) geïntroduceerd door Microsoft in november 1992 als deel van de "Video for Windows"-technologie.

AVI-bestanden bevatten zowel audio- als videodata in een standaardcontainer, die het gelijktijdige afspelen van beide toelaat. Net als dvd's ondersteunen AVI-bestanden meerdere audio- en videostromen, bijvoorbeeld voor verschillende gesproken talen, maar deze mogelijkheden worden bijna nooit benut. De meeste AVI-bestanden gebruiken een bestandsformaat dat in februari 1996 ontwikkeld werd door de Matrox OpenDML-groep. Deze bestanden worden door Microsoft ondersteund en staan onofficieel bekend onder de naam "AVI 2.0".

De structuur van AVI bestanden zijn zeer simpel. Deze bestanden bestaan uit twee delen, een header gevolgd door vele "chunks" van informatie. De header beschikt over metadata van het bestand, zoals de bestandsgrootte, frame rates, soortgelijke karakteristieken en de actuele audio en video informatie.

Er zijn vele codecs momenteel die beschikbaar zijn om de gewenste compression ratio van AVI formaat te evenaren. Het Avi File formaat heeft uitstekende hoge bestandskwaliteit. Om het compatibel te krijgen met de DV standaard, kan je DV-AVI inschakelen om te comprimeren. AVI is ontworpen door Windows wat er ook voor zorgt dat het gespeeld kan worden door vele bestuurssystemen. AVI vereist ook geen specifieke hardware die nog hoeft geïnstalleerd te worden. AVI file format is een van de meest gebruikte video formaten voor promoties, kort filmpjes en advertenties dankzij de comprimerende kwaliteit.

Eerdere minpunten kunnen zijn dat AVI's niet gecomprimeerde bestanden zeer groot kunnen zijn in vergelijking met andere bestandsformaten.

Wanneer je de bestanden ook comprimeert zonder bepaalde grenzen, kan je ook kwaliteitsverlies verwachten.
Apple ProresApple ProRes
ProRes
ProRes is een bestandsformaat voor lossy gecomprimeerde videobestanden. Prores werd ontworpen door Apple gemaakt voor post-productie van videobeelden met een resolutie tot en met 8K. Het formaat werd geintroduceerd samen met de release van Final Cut Studio 2 in 2007. ProRes is een set intermediate codecs, d.w.z. dat ze bedoeld zijn als gecomprimeerd videoformaat voor gebruik tijdens het montageproces en niet voor het afspelen van video door eindgebruikers. Een intermediate codec heeft als doel een hogere kwaliteit te bieden dan eindgebruik codecs, maar met minder krachtiger (dure) hardware systemen. ProRes is verwant met Avids DNxHD codec of CineForm, zij geven een gelijkaardig aantal bitrates.
AtomAtom WebfeedAtom is een webfeed, net als RSS.

Webfeeds zorgen ervoor dat content van websites automatisch aan gebruikers wordt gepresenteerd als deze wordt aangepast of toegevoegd. De gebruiker hoeft dus niet steeds zelf de website te bezoeken. Atom is technisch gesproken een open standaard die zowel een XML-gebaseerde websyndicatie voor onder meer blogs, nieuwssites en webmail levert als een HTTP-gebaseerd protocol voor bewerken op afstand van Atom-gebaseerde weblogs.

De ontwikkeling van Atom werd ingegeven door onvolkomenheden van het RSS 2.0 formaat en daaraan verwante XML-RPC APIs. Atom is nu een officieel door de Internet Engineering Task Force voorgestelde standaard.
BWFBWF
Broadcast Wave Format
WAV’s extended format, (BWF) is een uitbreiding op het WAV formaat. Deze uitbreiding werd bepaald door de European Broadcasting Union en laat toe metadata te integreren in de bestanden.

Het doel van dit bestandsformaat is om de wissel tussen verscheidene sound data tussen computer platforms en applicaties te vergemakkelijken.

  • compressie: document #1
  • bestandsformaten: .wav
  • streaming: mogelijk
CGMCGM
Computer Graphics Metafile
ISO/IEC 8632
Computer Graphics Metafile is een vrije en open standaard die gebruikt wordt voor vector tekeningen, rastertekeningen en tekst. Lees document #1 voor meer informatie/nauwkeurige handleiding betreffende CGM.
COLLADACOLLADA
COLLADA: Digital Asset and FX Exchange Schema
COLLADA is een open, XML-gebaseerde standaard voor het uitwisselen van 3D-objecten tussen applicaties zoals Maya, 3ds Max, MeshLab, Blender en andere. De Collada-specificatie in de huidige versie 1.5 is gepubliceerd door de Khronos Group (Khronos is een niet-commercieel consortium) in oktober 2008.

Als ‘tussentaal’ voorziet het in de definitie van geometrie, schaduwen en andere effecten, animatie, kinematics en versiebeheer.

Er is een softwarebibliotheek (OpenCollada) en een validator beschikbaar.

COLLADA wordt gebruikt als native formaat voor een aantal applicaties, zoals Google Earth. Ook SketchUp ondersteunt Collada. De (betalende) ‘pro’ versie ondersteunt import/export naar DWG/DXF. Verder wordt het vooral gebruikt in 3D grafische software, zoals 3DS Max.

Het uitwisselingsformaat is aanbevolen voor het uitwisseling van 3d-objecten.
CSVCSV
Comma Separated Values
Kommagescheiden bestand
Een kommagescheiden bestand, of CSV-bestand, in het Engels 'Comma Separated Values', is een specificatie voor tabelbestanden.

Het CSV-formaat is het eenvoudigste databaseformaat dat er bestaat. Het bestaat enkel uit tekstgegevens, waardoor het gemakkelijk geïmplementeerd (lezen en/of schrijven) kan worden en een brede verspreiding kent. Waarden worden in principe gescheiden door komma's, en regels door het nieuwe-regelteken ('\n'). Andere scheidingstekens komen echter ook voor waardoor er wel eens problemen kunnen ontstaan als CSV wordt gebruikt om gegevens uit te wisselen.

CSV-gegevens kunnen in een rekenblad- of een databaseprogramma worden ingelezen en vervolgens als tabel worden gepresenteerd.

Er bestaat geen algemene standaard specificatie voor CSV. Variaties tussen CSV-implementaties in verschillende programma's komen vaak voor en kunnen leiden tot moeilijkheden met interoperabiliteit. Voor Internetuitwisseling van CSV-bestanden, beschrijft het (informatief) document IETF.
CVIDCVID
Cinepak
Compact Video
Cinepak (CVID) is een bestandsformaat voor lossy video dat gebruikt werd in de eerste generatie videogames. Het bestandsformaat werd ontwikkeld in 1992 en werd geintegreerd in Apple's Quicktime player. Later werd het formaat ook ondersteund door Windows en reeks game consoles zoals Atari Jaguar, Sega CD, Sega Saturn,en 3DO

Cinepak was het eerste bestandsformaten om full motion video op CD-ROM te verkrijgen. Het was ontworpen om 320x240 resolutie video op 1x(150Kb/s) CD-ROM transfer rates te bieden.

Het bestandsformaat werd in latere generaties videogames vervangen door Sorenson Video en h.264.
D10SMPTE 356M
IMX
D10
ITU-1 Rec.601
D10 is een bestandsformaat voor productie en streaming van 'broadcast quality' video. Ee D10 standaard wordt beheerd door de 'Society of Motion Picture and Television Engineers' (SMPTE) als standaard '356M-2001'. Sony implementeerd het bestandsformaat onder de productnaam 'IMX'.

D10 is een implementatie van het MPEG-2 bestandsformaat voor gebruik in productieworkflows voor digitale televisie. D10 wordt gebruikt in twee varianten met verschillende bitrates: 30 Mbps (D10-30) of 50 Mbps (D10-50) en bevat tot 8 AES-3 audiokanalen en een timecode spoor. D10 verzekert dat elke frame exact de zelfde grootte in bytes heeft om opnames op video tape te vergemakkelijken.

D10-50 wordt door het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid gebruikt als archiveringsbestand voor omroeparchiteven.
DCPDCP
Digital Cinema Package
Digital Cinema Package (DCP) is een bestandsformaat voor de afspelen van digitale film in filmtheaters. DCP wordt ontwikkeld en beheerd door het Digital Cinema Initiative.

Een Digital Cinema Package (DCP) is implementatie van een aantal SMPTE standaard specifiek voor digitale film. Het formaat omvat een MXF container met een aantal gecomprimeerde JPEG2000 videostreams en 4-bit lineaire PCM geluidstreams. De JPEG2000 videostreams zijn sterk gecomprimeerd en heeft een maximale bitrate van 250Mb/s. DCP biedt ook de mogelijkheid tot AES 128-BIT in CBC-mode encryptie toe om illegaal gebruik van de bestanden buiten videotheaters te voorkomen.

DCP wordt beschouwd als het digitale equivalent van een filmprint die verdeeld wordt naar commerciële filmzalen om je film te laten screenen op een digitale projector.
DCRDCRDCR is een bewerkingsformaat voor Adobe Director.

Shockwave is nauw geliëerd aan Flash en is eveneens een product van Adobe. Shockwave wordt gebruikt voor het maken en afspelen van animaties en multimedia bestanden, waaronder 3D-visualisaties. Voor het bekijken en gebruiken van Shockwave-bestanden met de .dcr extensie dient gebruik te worden gemaakt van een kosteloos te downloaden Shockwave Player.

Adobe Director wordt nog weinig gebruikt maar is nog wel aan te kopen op de website van Adobe.
DJVUDJVUDjVu (uitgesproken als déjà vu) is een open bestandsformaat dat voornamelijk gebruikt wordt voor het opslaan van gescande documenten.

Vooral voor documenten met een combinatie van tekst, tekeningen en foto’s wordt het bestandsformaat veel gebruikt. Het bestandsformaat gebruikt technieken als scheiding van tekst en achtergrond/afbeeldingen, aritmetische codering en lossy compression (compressie met kwaliteitsverlies) voor bitonale (monochrome) afbeeldingen.

Door deze datacompressie kunnen afbeeldingen worden opgeslagen met een minimaal gebruik van opslagruimte. DjVu wordt wel aangeprezen als alternatief voor PDF, omdat DjVu in veel gevallen kleinere bestanden genereert dan PDF.

In document #1 kan je meer verschillen lezen tussen DjVu en PDF.
DNGDNG
Digital Negative
DNG is een open archiveringsindeling voor RAW-gegevens van digitale camera's.

RAW-bestandsindelingen zijn bijzonder populair in werkschema's voor digitale fotografie omdat ze professionals meer creatieve controle bieden. Camera's kunnen echter talrijke andere RAW-indelingen gebruiken (waarvoor de specificaties niet publiek toegankelijk zijn) waardoor heel wat softwaretoepassingen niet alle RAW-bestanden kunnen lezen. Hierdoor houdt het gebruik van deze specifieke RAW-bestanden als archiveringsoplossing op lange termijn risico's in en wordt het delen van dergelijke bestanden in complexe werkschema's een nog grotere uitdaging.

De oplossing voor dit steeds groter wordende probleem is DNG (digitaal negatief), een open archiveringsindeling voor RAW-bestanden die door digitale camera's worden gegenereerd. Doordat DNG de leegte opvult van een open standaard voor RAW-bestanden die door verschillende modellen camera's worden gemaakt, kunnen fotografen erop vertrouwen dat zij in de toekomst toegang hebben tot hun bestanden.

Reeds in het eerste jaar na de introductie hebben tientallen softwarefabrikanten zoals Extensis, Canto, Apple en iView ondersteuning voor DNG ontwikkeld. En gewaardeerde camerafabrikanten, zoals Hasselblad, Leica, Casio, Ricoh en Samsung, hebben camera's geïntroduceerd die rechtstreekse DNG-ondersteuning aanbieden. Naast de Digital Negative Specification biedt Adobe ook de gratis Adobe DNG Converter (Windows®*; Mac OS*) , die RAW-bestanden van talrijke populaire digitale camera's van de huidige generatie eenvoudig omzet. Softwareontwikkelaars en -fabrikanten kunnen de volledige DNG-specificatie downloaden.
DPXDPX
Digital Picture eXchange
Het Digital Picture eXchange formaat is een uitwisselingsformaat voor digitale film.

DPX is een open standaard die ontwikkeld werd voor de uitwisseling van bestanden bij de productie van digitale film. Analoog met klassieke filmrollen, bewaart een DPX formaat ieder frame als een apart bestand. DPX ondersteunt een groot aantal coderingen, resoluties en beeldverhoudingen, wat het formaat uiterst geschikt maakt voor filmbeelden met een hoge kwaliteit. DPX bestanden kunnen geen geluid bevatten. Maar in DPX bestanden kan je wel uitgebreide technische metadata opnemen. Een DPX-beeld bestaat uit 4 onderdelen.

  • 1.De algemene informatie: een 'fixed format', bestaande uit meerdere secties (algemeen, image, data formaat en imagebron).
  • 2.Film en televisie industrie specifieke informatie.
  • 3.Specifieke gebruik(ers) informatie: de lengte van de film of specifieke gebruiksinformatie.
  • 4. de eigenlijke Image Data. DPX is door de Society of Motion Picture and Television Engineers (SMPTE) als standaard 268M-2003 vastgelegd. *bestandsformaten: .dpx
Wereldwijd wordt DPX geprefereerd als formaat voor still frames storage door film labs en digitale postproductie faciliteiten.
DSDDSDDirect Stream Digital werd ontwikkeld door Sony en Philips voor hun Super Audio CD. Een gewone CD heeft een sampling rate van 44.100, een SACD één van 2.822.400. Dit resulteert in veel beter muziekkwaliteit.
DVDigitale Video
DV
Digitale Video (DV) is een digitaal videoformaat voor de opslag op tape.

DV werd door Sony ontwikkeld en in 1995 gelanceerd. Sinds zijn ontstaan, is DV uitgegroeid tot de standaard voor videoproductie door amateurs of semi-professionelen. De DV-specificatie definieert zowel de codec als het tapeformaat.

De DV-tape bestaat in 2 formaten: MiniDV en DV. Beide slaan de video-opname op met 25 megabit per seconde, wat ongeveer overeen komt met 3,6 megabyte per seconde.

De opslagcapaciteit van de MiniDV-cassettes ligt rond de 12,66 gigabyte voor een 60 minutencassette. MiniDV en DV verschillen alleen qua behuizing en tapelengte, beeldtechnisch wordt de kwaliteit bepaald door de opnemende camera. Er bestaan vele DV- varianten. (kijk doc. #2)
DWGDWGDWG ("DraWinG") is een bestandsformaat dat gebruikt wordt voor de opslag van twee- en driedimensionale ontwerpen. Het is het native formaat voor meerdere CAD-pakketten waaronder AutoCAD, IntelliCAD en Caddie. Daarnaast wordt DWG non-native ondersteund door vele andere CAD-toepassingen. DWG werd ontwikkeld op het einde van de jaren 70 en kwam vanaf 1982 onder licentie van Autodesk. Intussen zijn er een twintigtal varianten van het bestandsformaat ontwikkeld. DWG is een wijd verspreide standaard, maar is niet open: ontwikkelaars die een software willen uitbrengen die volledig compliant is met DWG, moeten een licentie nemen op de RealDWG softwarebibliotheek Andere ontwikkelaars hebben getracht DWG te onder¬steunen door rever-se engineering. Eén van de beter geslaagde pogingen daartoe is de OpenDWG Toolkit van de Open Design Alliance (ODA), die een eigen specificatie voor DWG heeft gepubliceerd. Door deze ontwikkeling is DWG ook wijd verspreid bij gebruikers die geen gebruik maken van software die niet onder licentie van Autodesk werd geschreven.
Het uitwisselen van tekeningen met CAD-programma's van andere makelij kan ook middels het bestandsformaat DXF (Drawing eXchange Format).
DXFDXF
AutoCAD DXF
AutoCAD DXF (Drawing Interchange Format, of Drawing Exchange Format) werd specifiek ontwikkeld voor de uitwisseling van bestanden tussen AutoCAD en andere systemen.

Van elke versie wordt steeds een binaire en een ASCII-gebaseerde specificatie uitgebracht. De binaire versies zijn sneller en compacter, maar voor archiveringsdoeleinden heeft een ASCII-gebaseerde versie de voorkeur. Een belangrijk nadeel van ASCII-DXF is de grootte van het bestand: in onze testset was dit 5 tot 8 maal de grootte van het oorspronkelijke DWG bestand.

De documentatie is vrij beschikbaar, maar is eigendom van Autodesk. Autodesk publiceert regelmatig nieuwe versies van het bestandsformaat, dat afgestemd wordt op de nieuwe versies van DWG, het native formaat van AutoCAD. Het is dus een open formaat, maar niet stabiel en mogelijk problemen met terugwaartse compatibiliteit. De specificatie loopt ook vaak achter op de DWG-specificatie, zodat de meest recente versies niet een-op-een uitwisselbaar zijn. De meeste courante CAD-software is in staat DXF bestanden te lezen en te schrijven.
DaalaDaalaDaala is een open bestandsformaat voor streaming van digitale video. Daala wordt sinds 2013 ontwikkeld en beheerd door de Xiph.Org Foundation, met sponsoring van de Mozilla Corporation en in samenwerking met ingenieurs van Google Inc. en Cisco Systems. Daala maakt deel uit van het NETVC project dat een open alternatief ontwikkelt voor het HEVC bestandsformaat van MPEG. De naam "Daala" is ontleend aan het vrouwelijk fictieve karakter Admiral Natasj Daala uit Star Wars.
DigibetaDigibeta
Betacam
Betacam is familie van de videocassetes geleverd door Sony.

Betacam wordt beschouwd als de de facto standaard in de professionele broadcastwereld en is in gebruik bij veel audiovisuele archieven. Betacam is ontworpen in 1982.

Voordelen van de Betacam zijn de hoge kwaliteit van de machines en banden. Ook kunnen tijdscodes aangebracht worden in de beelden. Dit maakt een terugvordering van de beelden gemakkelijker. Betacam bestaat als digitaal Betacam (Digital Betacam, Betacam SX, Betacam IMX), maar ook analoog (Betacam en Betacam SP).
DiracDirac
VC-2
Dirac is een open source (en dus gratis) videocodec die door de BBC in 2004 ontwikkeld werd.

De codec is ontworpen voor een breed spectrum aan toepassingen, van webcontent in lage resolutie en high definition (HD) broadcasting tot near-lossless studiomontage.

De Dirac-codec is volledig vrij in gebruik. De BBC heeft de nodige patenten aangevraagd zodat de codec vrij kan blijven. Dirac doelt er naar om hoge kwaliteit video compressie mogelijk te maken voor UltraHDTV en verder.

De Dirac driver werkt goed omdat de setup gemakkelijk verloopt, het werkt ook met alle media bronnen die op de PC worden afgespeeld. Anderzijds, werkt Diracs driver alleen voor de PC's audio devices.
DivX XviDDivX/XviD1. DivX is een lossy standaard om digitale videobestanden compact op te slaan door gebruik te maken van een compressiealgoritme dat geoptimaliseerd is voor videobeelden.

Om bestanden in DivX-formaat te kunnen opnemen of afspelen, hebben multimediaprogramma's een zogenaamde codec voor dit algoritme nodig. In steeds meer hardware wordt een DivX-codec ingebouwd. Aan de codec zelf wordt doorgaans ook gerefereerd met het woord DivX.


2. XviD is een opensource videocodec om digitale films op te slaan en is geschikt om met hoge compressie toch een acceptabele tot hoge kwaliteit te realiseren. Het is de opensource-equivalent van DivX, ontwikkeld om meer compatibel te zijn met allerlei systemen waaronder Linux.

Door het feit dat XviD geen commercieel product is maar volledig gratis is, is de verscheidenheid van XviD-programma's en -specificaties veel groter. XviD biedt objectief gezien een betere kwaliteit dan DivX terwijl de bestandsgrootte kleiner is.
EMFEMF
Windows Enhanced Metafile Format
Windows Enhanced Metafile Format (EMF) is een bestandsindelingen van Windows die voornamelijk worden gebruikt voor vectorafbeeldingen, zoals clipart, die door Windows-programma's worden gebruikt.

Metafile-bestanden kunnen rasterafbeeldingen bevatten. InDesign herkent de vectorgegevens en biedt een beperkte ondersteuning voor rasterbewerkingen.

De kleurondersteuning is beperkt tot 16-bits RGB en geen van deze indelingen ondersteunt kleurscheidingen. Metafile-bestanden zijn niet echt geschikt voor commerciële gedrukte of online documenten.

De kwaliteit van de documenten is alleen redelijk goed wanneer deze vanaf een Windows-computer op een lage-resolutie- of een niet-PostScript-printer worden afgedrukt.
EMLEML
Electronic Mail
EML is een bestandsformaat dat wordt gebruikt door verschillende email clients zoals Novell GroupWise, Microsoft Outlook Express, Lotus notes, Windows Mail, Mozilla Thunderbird en Postbox. De bestanden zijn plain text in MIME formaat, ze beschikken over de e-mail header, over de content van de berichten, en de toegevoegde bijlagen in één of meerdere formaten. EMLX wordt dan gebruikt door Apple Mail
EPSEPS
Encapsulated PostScript
EPS of Encapsulated PostScript is een standaard graphics bestandsformaat voor het uitwisselen van afbeeldingen, tekeningen, zoals een logo of een map, of zelfs verschillende lay outs van complete pagina's. Een EPS bestand beschikt over een beschrijving van een object of lay out door middel het gebruik van PostScript page beschrijvingstaal. EPS is een Postscript bestand van welgeteld 1 pagina.
EPubePubePub is een op XML gebaseerde standaard voor digitale boeken (ebooks) en andere publicaties.

De standaard is speciaal ontwikkeld voor toestellen met een klein scherm, bv. eReaders. Het voordeel van ePUB tegenover PDF is dat het schaalbaar is (`reflowable´). De tekst past zich aan de grootte van het scherm aan. Zinnen worden dus op een klein scherm eerder afgebroken dan op een groter scherm. Een .epub bestand is een combinatie van drie open standaarden: Open Publication Structure (OPS) 2.0, bevat de eigenlijke content, veelal in XHTML; Open Packaging Format (OPF) 2.0, beschrijft de structuur van de .epub file in XML; OEBPS Container Format (OCF) 1.0, houdt bovenstaande bestanden in ZIP formaat bij elkaar.

Optioneel kunnen publicaties in .ePub formaat ook worden voorzien van Digital Rights Management (DRM). ePub is de opvolger van Open eBooks.
FFV1FFV1
FF video codec 1
FFV1, staat voor FF Video Codec 1 en is een "lossless" intra-frame video codec.

Het beschikt over variable length coding en arithmetic coding voor entropy coding. De encoder en decoder zijn deel van een gratis open source databank: Libavcodec in het project FFmpeg sinds juni 2003.

FFV1 is voornamelijk populair vanwege de werking in snelheid en grootte, vergeleken met andere Lossless preservation/behoud codecs zoals M-JPEG2000.
FITSFITS
Flexible Image Transport System
Flexible Image Transport System is een bestandsformaat voor rasterbeelden. Het bestandsformaat werd ontwikkeld in de late jaren '70 door astronomen voor de uitwisseling van wetenschappelijke beelden tussen observatoria. Het formaat wordt sinds 1982 beheerd door de International Astromical Union.

Het formaat wordt door astronomen gebruikt als archiveringsbestand. Ondanks de naam, bevat een fits-bestand niet alleen twee-dimensionale beeldgegevens, maar ook drie- en meer-dimensionale data en niet-beeld informatie. Daarom beschouwen astronomen niet noodzakelijk als een beeldbestand, maar eerder als een dataset.

De Vaticaanse archieven gebruiken fits als archiveringsbestand voor de bewaring van gedigitaliseerde handschriften.
FLACFLAC
Free Lossless Audio Codec
FLAC is een compressietechniek om audio zonder enige vorm van gegevensverlies (lossless) op te slaan.

Na de "decompressie" verkrijgt men een exacte kopie van het oorspronkelijke bestand. Een FLAC-bestand is hierdoor wel minder compact dan een met een andere lossy methode gecodeerd bestand. FLAC wordt ondersteund door de meeste bekende mediaspelers of met behulp van een extra plug-in.

Interessant voor archivering omdat er geen gegevensverlies bestaat, in tegenstelling tot MP3 is FLAC volledig open source.
FLASHFLASH
FLASH VIDEO
FLV
F4V
Flash Video is een bestandsformaat dat gebruikt wordt om video's op webpagina's te vertonen.

Flash Video wordt o.a. door Google Video en YouTube gebruikt.

FLV kan slechts één video en één audiostroom per bestand bevatten. Het Flash Video bestandsformaat zelf is open, maar de codecs die gebruikt worden zijn gepatenteerd. FLV ondersteunt meerdere videoformaten en audioformaten, waaronder MP3 en PCM. Een FLV-container kan op verschillende manieren bij de eindgebruiker terechtkomen: via download, in een Flash-animatie of door streaming

Een Flash Player laat je toe om je eigen player controls en features te bewerken, je kan de video laten onderbreken door advertenties, en het moeilijk maken om voor kijkers de video te downloaden.

De full-screen viewing optie is ook een sterkte van Flash.
FLV1Sorenson Codec
FLV1
Sorenson Spark
Sorenson H263
Sorenson FLV1
FLV1 is een videocompressie standaard.

FLV1 beschikt over video bit streams die variabel zijn aan de H.263 video standaard. Sorenson Spark (FourCC - FLV1) - Is een oudere codec voor FLV files, zeer breed en beschikbaar omdat het de aller eerste video codec was die mee in de Flash Player verwerkt werd.

Spark kan nog steeds gebruikt worden voor Adobe Flash CS4 Professional (2008)
FR64 or MBWFRF64
MBWF
De RF64 (of MBWF) is een multichannel formaat voor bestanden groter dan 4Gb. Er worden tot 18 geluidskanalen ondersteund. Het formaat is een uitbreiding op Microsofts RIFF/wave, erkend door de European Broadcasting Union. Het bestandsformaat is ontworpen om te voldoen aan de vereisten van multichannel geluid in broadcasting en audio archivering. Het is gebaseerd op het Microsoft RIFF/WAVE formaat en Wave Format Extensible for multichannel parameters.
GIFGIF
Graphics Interchange Format
GIF is een beeldformaat dat beperkt is tot 256 kleuren (het is dus 8 bits) dat ontwikkeld is voor systeemonafhankelijke uitwisseling van beeldinformatie.

GIF is een rasterbeeld formaat, in 1987 ontwikkeld door Compuserve. Omdat er gebruik gemaakt wordt van het door Unisys gepatenteerde algoritme voor LZW-compressie is het gebruik van dit formaat niet vrij van copyright.

Een GIF-bestand wordt van links boven naar rechtsonder opgeslagen als een opeenvolging van pixels met RGB kleurwaarden. Dit algoritme maakt GIF-beelden wel heel geschikt voor het internet. Er zijn twee formaten: 87a en 89a. Het handige aan een GIF-afbeelding is dat bepaalde kleuren transparant gemaakt kunnen worden. Het is ook mogelijk om 'animated gifs' te maken (dit geldt voor het 89a formaat). In reactie op de copyright-controverse rond GIF is het copyrightvrije beeldformaat PNG ontwikkeld.
H.261H.261H.261 is een ITU-T video compressie standaard.

Gelanceerd in november 1988. Het is het eerste hoofdstuk uit de H.26x familie van de video coding standaarden in het domein van de ITU-T Video Coding Experts Group (VCEG) en was dus ook de eerste efficiënte video codec.

De standaard was dus ontworpen voor videoconferentie en ander audiovisuele services over ISDN-telefoonlijnen. Oorspronkelijk was het ontworpen om meerdere kanalen te ondersteunen van 384 kbps. Uiteindelijk is het ertoe gekomen dat H.261 p kanalen ondersteunde van 64 kbps waarbij p varieert tussen de 1 en de 30 kanalen. Vandaar dat de standaard vroeger ook bekend was als "p * 64", uitgesproken als "p star 64". Wat zeer belangrijk was bij deze standaard was dat de video-encoder een maximale vertraging veroorzaakte van 150msec, op deze manier was realtime bi-directionele videocommunicatie mogelijk.

Voordelen:

  • H.261 is geschikt voor lage data rates.
  • H.261 heeft een sterk comprimerend gehalte en werkt het beste bij films met een kleine verandering tussen de frames.

Nadelen:

  • Niet te vergelijken met de kwaliteit van H.263,
  • Het zou kunnen dat het niet goed werkt op gewone consumenten electronica.
Lees meer over H.261 op de Nederlandstalige wiki in document #4
H.262H.262
MPEG-2 Part 2
ISO/IEC 13818-2
ITU-T H.262
H.262 of MPEG-2 deel 2 H.261 is een ITU-T video compressie standaard.

(ook bekend als ITU-T Recommendation H.262 en ISO/IEC 13818-2 is een video codeer formaat ontworpen en onderhouden door ITU-T Video Coding Experts Group (VCEG) en ISO/IEC moving Picture Experts Group (MPEG).

H.262 had extra ondersteuning op vlak van interlaced beelden, audio: toevoeging van 5.1 sporen, H.262 werd voornamelijk gebruikt voor broadcasting.

De ITU-T Recommendation H.262 en ISO/IEC 13818-2 documenten zijn identiek. De standaard is aan te kopen op ITU-T en ISO.

Het gebruik van H.262 is vrij verouderd. Vandaag gebruikt men vaak H.264 - MPEG 4, 1 van de nakomelingen van de MPEG serie.
H.263H.263
ITU-T H.263
H.263 is net zoals de andere H.26x een hoofdstuk uit de H.26x familie van coding standaarden in het domein van de ITU-T.

H.263 is een video compressie standaard ontworpen met de originele intentie om low-bit-rate compressie formaten voor videoconferenties te verkrijgen. Dit werd ontworpen door de ITU-T Video Coding Experts Group (VCEG) in een project dat eindigde in 1995/1996. In 1998 en 2000 werden nieuwe features toegevoegd.

Kleinere aanpassingen waren geupdatete in 1997 en 2001, een volledig verenigde editie werd gelanceerd in 2005. Zoals bijvoorbeeld de toevoeging van AAC in de 3e versie.

H.263 vond zijn plekje alvast in vele programma's op het internet: zoals Flash Video Content (te vinden op sites als YouTube, Google Video, Myspace, etc.)

De originele versie van de RealVideo Codec was gebaseerd op H.263 tot de release van RealVideo 8.
H.264H.264
ITU-T H.264
MPEG-4 Part 10
ISO/IEC 14496-10
Advanced Video Coding
AVC
Het H.264 formaat (ook bekend als MPEG-4, ITU-T H.264 of AVC) is een veelgebruikte videocodec (niet-exact omkeerbaar). Deel van de H26x familie.


H.264 is op dit moment de meest gebruikte videocodering op het internet. Het was één van de eerste videocodecs waarmee het mogelijk was om video in HD-kwaliteit relatief compact te maken. Daardoor werd het een industriestandaard. Het is echter geen open standaard. H.264 is ook de ideale codec voor Blu-Ray Discs.

Een introductie tot H.264 kan je vinden in doc #2.
H.265H.265
MPEG-H Part 2
High Efficiency Video Coding
HEVC
ITU-T H.265
ISO/IEC 23008
High Efficiency Video Coding (HEVC) ook bekend als H.265 en MPEG-H Part 2 is een standaard om video's te comprimeren.

Ontwikkeld na het wereldwijde succes van AVC (H.264 of MPEG-4 Part 10) door JCT-VC organisation, dat is een samenwerking tussen ISO/IEC, MPEG en ITU-T VCEG.

HEVC comprimeert het dubbele van de data compression ratio van H.264, dit op dezelfde kwaliteit van de videos. H.265 biedt resoluties aan tot 8192x4320, incl. 8K UHD.

In de toekomst van de filmwereld zal H.265 een belangrijke standaard worden. Je zou je kunnen afvragen na het gebruik van h.264, waarom nog een nieuwe codec starten als H.264 reeds overal gebruikt wordt, efficiëntie is belangrijk: Hoe minder data een codec kan gebruiken om een afbeelding te vertonen zonder kwaliteitsverlies, hoe gebruiksvriendelijker de codec is. Daarom is H.265 nog sterker dan H.264

In het bijgevoegde document #1 vind je meer uitleg over H.265
HDVHDV
High definition video
HDV is een semi-professioneel videoformaat voor high-definition digitale video.

De video werd gecompresseerd met de H.262/MPEG-2 Part 2 codec. Een stereo audio kanaal werd gecomprimeerd met het Mpeg 2 Layer 1 schema.

Ontvangen als een betaalbaar HD formaat voor digitale camcorders viel HDV in de smaak bij vele amateur en professionele videomakers omwille van zijn lage kost, en accepteerbare beeldkwaliteit.
HTMLHTML
HyperText Markup Language
HyperText Markup Language is een platformonafhankelijke opmaaktaal die gebruikt wordt om tekst en gerelateerde gegevens van markeringstekens (elementen) te voorzien zodat ze over het internet uitgewisseld kunnen worden. Hoewel er van een gestandaardiseerde taal gesproken wordt, is het van belang te weten dat er verschillende versies van deze taal bestaan. HTML 4.01 is de meest recente subset van HTML 4. Webbrowsers als Internet Explorer en Netscape introduceerden overigens ook eigen elementen en interpreteren ook niet alle HTML-elementen op dezelfde manier, met als gevolg dat niet alles wat in HTML geschreven wordt er op ieder platform ook hetzelfde uitziet. Zie ook HTML5.
HTML 5HTML 5
HyperText Markup Language 5
HTML5 is de vijfde versie van de HTML-standaard. In deze versie worden nieuwe elementen geïntroduceerd die functionaliteit van zowel HTML als XHTML zal omvatten.

HTML5 introduceert nieuwe tags die ervoor zorgen dat er meer structuur in het document komt zoals '<header>' om het header gedeelte aan te duiden , '<nav>' voor navigatie en '<article>' om het artikeldeel aan te duiden. Verder komen er ook tags die het mogelijk maken om interactieve content af te spelen zonder gebruik te maken van een Flash-Player-plugin, zoals de '<video>'-tag. Door verbetering op het gebied van het Document Object Model zouden webpagina’s sneller moeten laden. Ook komt er een '<canvas>'-element dat scripts biedt voor een resolutie afhankelijke afbeelding. Deze kunnen gebruikt worden voor het renderen van grafieken of voor andere visuele effecten.

HTML5 zorgt er ook voor dat webapplicaties offline beschikbaar kunnen worden, bij het eerste bezoek aan de applicatie download je dan automatisch de benodigde files voor de webapp en dan kun je deze later offline gebruiken. Als je in zo’n offline applicatie dan veranderingen aanbrengt dan worden deze naar de server doorgestuurd het eerstvolgende moment dat er weer internetverbinding is. Nog niet alle browsers ondersteunen HTML5.
HuffyuvHuffyuv
HuffYUV
Huffyuv is een zeer snelle, lossless WIN32 video codec.

Huffyuv is gemaakt om de uncompressed YCbCr als een capture en post productie formaat te vervangen. De codec kan ook comprimeren in de RGB color space.

  • snelheid: de originele Huffyuv is volledig geoptimaliseerd
  • kwaliteit: geen enkel kwaliteitverlies
  • bewerkbaar: elke frame is een keyframe, d.w.z dat elke frame zichzelf decodeert en dus ook betere kwaliteit toont bij het bewerken.
Internet Message FormatInternet Message Format
IMF
IETF: RFC 6854
IETF: RFC 5322
IETF RFC Internet Message Format specificeert een (groep)syntaxis voor de inhoud van tekstgebaseerde e-mailberichten.

De eerste Versie (RFC 822: augustus 13, 1982) en de tweede (RFC 2822: april 2001) zijn beide vervangen door RFC 5322 (oktober 2008). Die laatste was geüpdatet door RFC 6854 (maart 2013, laatste bijwerking op 2015-10-14) die een groep syntax toelaat in de rubriek "zender" of "Van" in tegenstelling tot RFC 5322.

De syntaxis is bedoeld om de opdrachten van berichtensystemen (die de informatie in de inhoud vinden en dan vertalen en transfereren naar de "envelop" om de tekst te kunnen sturen) te vergemakkelijken.

De IMF is een minimumstandaard om de interoperabiliteit en de leesbaarheid van tekstberichten te steunen.

Het formaat ondersteunt geen verzending van beeld, geluid of gestructureerde data.
JPEGJPEG/SPIFF
JPEG
JPG
Joint Photographic Experts Group File Interchange Format
JFIF
JPEG (Joint Photographic Experts Group File Format) is naast GIF het meest gebruikte formaat voor afbeeldingen op internet. JPEG is strict genomen de naam van het compressie-algoritme dat gebruikt wordt om de bestandsgrootte van de afbeelding te reduceren. De technische benaming van de container waarmee een JPEG gecomprimeerd beeld wordt getransporteert is JFIF (JPEG File Interchange Format).

De specificatie van het JPEG compressie-algoritme werd in augustus 1990 gepubliceerd door ISO. De eerste versie van de JFIF specificatie werd gepubliceerd in september 1991. De actuele versie 1.02 werd gepubliceerd in september 1992.

JFIF zijn gesloten specificaties die aanvankelijk eigendom waren van het bedrijf C-Cube. Na talrijke overnames en herstructurering, werd het beheer van de specificatie in 2009 over genomen door de ECMA (European Computer Manufacturars Association) en ITU-T (Internation Telegraph Union-Telecommunication Standardization Sector). In 2013 werd de JFIF specificatie gepubliceerd door ISO.

Van de 'baseline' implementatie van het JPEG algoritme wordt aangenomen dat alle patenten vervallen zijn. Voor een aantal optionele features kan niet gegarandeerd worden dat ze patent vrij zijn.

JPEG is een 'lossy' bestandsformaat. Dit betekent dat er bij het comprimeren en opslaan van de afbeelding beeldinformatie verloren gaat. Met welke compressiefactor de afbeelding opgeslagen wordt, kan zelf gekozen worden.

JPEG-LS of JPEG Lossless is een verliesloze uitbreiding van de JPEG-standaard. Behalve verliesloos kan JPEG-LS ook near-lossless comprimeren, waarbij een maximaal aantal afwijkingen toegelaten is. De standaard is ontwikkeld met het oog op de compressie van bijvoorbeeld medische beelden, waarbij fouten in het beeld niet wenselijk zijn. De latere JPEG-2000-standaard ondersteunt ook lossless codering maar is veel complexer dan het JPEG-LS algoritme.


JPEG/SPIFF of JPEG Still Picture Interchange File Format is een bestandsformaat waarmee Jpeg en aanverwante bestanden vlot uitgewisseld worden tussen verschillende applicaties en besturingssystemen.

JPEG is een aanbevolen standaard.
JPEG LSJPEG LS
Lossless JPG
Lossless JPEG was een 1993 toevoeging op de JPEG standaard ontworpen door de Joint Photographic Experts Group, dit werd gedaan om lossless compressie te realiseren. Eigenlijk verwijst deze term meer als overkoepelende term om naar alle lossless compressie schemes van de JPEGroup te verwijzen.
JPEG2000JPEG2000
ISO/IEC 15444
JPEG2000 is een nieuwe versie van het originele JPEG-bestandsformaat met een verbeterde compressietechniek. Ook biedt JPEG2000 meer mogelijkheden voor bewerking of het over een netwerk verzenden van een afbeelding.

Deze standaard is het resultaat van een gezamenlijke inspanning van de Internationale Standaardisatie Organisatie (ISO), de Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC) en de Internationale Telecommunicatie Unie (ITU-T). Het kerncodeersysteem van de JPEG 2000-standaard is officieel geregistreerd als ISO/IEC 15444-1/ITU-T Rec. T.800. De focus bij JPEG 2000 ligt op kwaliteit en functionaliteit en hiervoor benut men nieuwe technologieën.

In document #1 lees je meer over de Wellcome collection, een online archief dat JPEG2000 gebruikt.
LYLY
Lilypond
Lilypond is het bestandsformaat dat behoort bij het open source programma Lilypond, waarmee muzieknotatie gegenereerd kan worden in de stijl van de klassieke muziekgravure. Lilypond is een tekst gebaseerd programma, de partituur dient als code ingegeven te worden. Het integreert de esthetiek van traditioneel gegraveerde bladmuziek in computer printouts. LilyPond is vrije software en is onderdeel van het GNU Project.
LaTeXLaTeXLaTeX is een markup-taal, vooral gebruikt om wetenschappelijke teksten op te maken.

LaTeX is zo ontworpen dat de auteur zich kan concentreren op de inhoud, en zich zo weinig mogelijk moet bekommeren om de vorm.

LaTeX automatiseert bijvoorbeeld paginaverwijzingen, titeling (men zorgt ervoor dat titels nooit als laatste regel op een blad staan), positionering van afbeeldingen en woordafbreking. Ook kan men middels stijlfiles relatief gemakkelijk een andere lay-out (bijvoorbeeld de huisstijl van de organisatie die het gaat publiceren) aan een document geven. Met behulp van programma's zoals TeXnicCenter (TeXShop, TeXworks, ...) wordt het schrijven van LaTeX-document vergemakkelijkt, ook al zijn deze editors niet WYSIWYG. Vooral wanneer grote en complexe documenten gemaakt moeten worden, bijvoorbeeld met veel wiskundige formules, biedt LaTeX veel voordelen ten opzichte van tekstverwerkers.
LagarithLagarithLagarith is een open source lossless video codec gemaakt om te bewerken en te archiveren.

Deze codec werd ontwikkeld door Ben Greenwood. Lagarith biedt sterke comprimering aan zoals HuffyUV, Alparysoft, en CorePNG. Lagarith kan in verschillende colourspaces werken - RGB24, RGB32, YUY2, en YV12. Bij DVD video,is de compressie een 10-30% sneller bij Huffyuv. Voor hoge statische scenes of hoog gecomprimeerde scenes kan men beter voor Lagarith opteren.

Er zijn enkele opties die belangrijk waren bij de ontwikkeling van Lagarith. Zoals:

  • Snelheid
  • Color-space
  • Keyframes - elke frame kan apart gedecodeerd worden.


Meer info over de colourspaces vind je in document #1
MATROSKAMATROSKA
MKA
MKV
Matroska is een open standaard bestandsformaat voor multimedia dat gebaseerd is op EBML (Extensible Binary Meta Language).

EBML: Dat is een binair byte-gebonden formaat dat gebaseerd is op de principes van XML.

Matroska-bestanden komen meestal onder de bestandsextensies .mkv (voor video) en .mka (voor audio) voor. De naam verwijst naar de Russische matroesjkapoppen. Het is bedoeld als een universeel containerformaat om een ongelimiteerd aantal multimedia content op te slagen.
MIMEMIMEDe Multipurpose Internet Mail Extensions (meestal afgekort tot MIME) vormen een internetstandaard voor e-mail. MIME legt de structuur en codering van e-mailberichten vast. Het wordt ook gebruikt voor enkele andere manieren van communicatie over internet.
MPEG HMPEG-HMPEG-H is een groep standaarden gemaakt door de ISO/IEC Moving Picture Experts Group (MPEG). Ze maken een digitale container standaard, een video comprimering, een audio comprimering en twee conformiteit standaarden.

De groep standaarden is ook bekend als ISO/IEC 23008 - High efficiency coding and media delivery in heterogeneous environments.

In #doc 1 kan je meer lezen over welke bestanden MPEG-H allemaal als wrapper omringt.
MPEG-1MPEG-1
MPEG
MPG
MP3
MPEG-1 (1991) is de initiële compressiestandaard voor video en audio door de Moving Picture Experts Group. Later werd deze gebruikt als standaard voor video-cd. Het formaat beschrijft ook het populaire Layer 3 (MP3) audiocompressieformaat. De videocodec is enkel van toepassing voor niet-geïnterlinieerde beelden. Het formaat beschrijft verder ook nog synchronisatie en multiplexing van video en audio, procedures om de conformiteit te testen, en referentiesoftware. In document #1 vind je meer technische details over de mpeg 1
MPEG-2MPEG-2
MP 2
Het MPEG-2-formaat (niet te verwarren met MP2, MPEG-1 Audio Layer 2) is voornamelijk ontwikkeld voor het transporteren van digitale kwalitatieve video en audio voor televisie-uitzendingen.

Het wordt gebruikt voor digitale televisie via conventionele antennes (dus niet via satelliet) (ATSC, DVB en ISDB), uitzending ('broadcasting') over satelliet (DirecTV), en digitale kabeltelevisie. Ook heeft het (met een kleine aanpassing) zijn toepassing gevonden op dvd-videodiscs.

MPEG-2 specificeert dat onbewerkte frames in drie soorten frames gecomprimeerd kunnen worden:

  • intra gecodeerde frames (I-frames)
  • voorspellend gecodeerde frames (Predictive coded, ofwel P-frames)
  • bidirectionele P-frames (B-frames)

Bekijk document #1 voor een uitgebreide handleiding voor beginners.

even verder over:

MPEG-1 Audio Layer 2 (MP2, ook wel eens Musicam genoemd), is het onderdeel van de MPEG-standaard die de compressie van het audio-gedeelte verzorgt. Hoewel het bestandsformaat MP3 (MPEG-1 Audio layer 3) populairder is op internet als uitwisselingsformaat voor audio, is MP2 nog steeds een belangrijke standaard voor radio en televisie. MP3 maakt gebruik van compressie in het frequentiedomein, MP2 comprimeert in het tijddomein. Dat maakt MP2 geschikter voor gebruik bij een hoger frequentiebereik.
MPEG-21MPEG-21
ISO/IEC 21000
MPEG-21 is meer dan een bestandsformaat. Het is een multimediakader, bedoeld om op een open en transparante wijze het uitwisselen van multimediabestanden via netwerken en diverse apparaten te faciliteren. Het maakt de integratie van processen mogelijk die betrekking hebben op het vervaardigen, bewerken, gebruiken, beheren en distribueren van multimediabestanden. MPEG-21 bevat ook onderdelen voor de identificatie van de digitale inhoud en rechtenafhandeling bij gebruik ervan.
MPEG-3MPEG-3Oorspronkelijk werd MPEG-3 ontworpen voor 'High-definition television' (HDTV) en dus voor hoge bitrates. Kleine wijzigingen aan MPEG-2 leken echter voldoende om hetzelfde resultaat te bekomen. De verdere ontwikkeling van MPEG-3 werd daarom beëindigd.
MPEG-4MPEG-4
MP4
ISO/IEC 14496
MPEG-4 is een multimediaformaat (geïntroduceerd in 1998) dat voortbouwt op MPEG-1 en MPEG-2, maar ook op Apple's Quicktime.

Naast audio en video kan MPEG-4 ook 3D-data bevatten (VRML) en interactieve toepassingen. De data wordt gecomprimeerd opgeslagen. Het formaat is geschikt voor gebruik op diverse media: internet (streaming), TV, CD en ook videotelefoon. Net als andere onderdelen van de MPEG-familie is MPEG-4 door ISO genormeerd, maar voor het gebruik van MPEG-4 is wel een licentie vereist.

Even verder ingaan op MP4: MP4 of MPEG-4 part 14 is een multimedia containerformaat dat een onderdeel vormt van de MPEG-4-standaard. MP4 kan zowel audio- als videostromen bevatten. Hierbij ondersteunt MP4 de standaard videoformaten MPEG-1, MPEG-2, MPEG-4 en MPEG-4 AVC. Voor audio worden de standaarden (HE)AAC, MP3, MP2, MP1, CELP, TwinVQ, Vorbis en Apple Lossless ondersteund

.
MSGMSG
Outlook msg format
Het Outlook Item MSG (.msg) bestandsformaat is een syntax om bericht objecten zoals emails, een meeting, een contact, of een opdracht, etc in een bestand op te slagen. De toegevoegde bijlage in de mails zijn ook deel van de MSG file.
MXFMXF
Material exchange format
377M
MXF is een opslagformaat en uitwisselingsstandaard voor video.

Het is een 'wrapper' die verschillende beeldformaten, geluid en additionele data als bijvoorbeeld ondertitels of beschrijvende en technische metadata kan bevatten. MXF is door de Society of Motion Picture and Television Engineers (SMPTE) vastgelegd als standaard '377M'.

Het is een bestandsformaat dat ontworpen werd om verschillende problemen aan te gaan ivm onprofessionele formaten. MXF heeft een volledige timecode, en meta data ondersteuning. Het is bedoelt om te dienen als een stabiele standaard voor toekomstige professionele video en audiobestanden. MXF biedt een hoge kwaliteit aan bij post-productie, kleurcorrectie en chroma keying.
MboxMboxMbox is een term voor een familie van verscheidene bestandsformaten die worden gebruikt voor collecties van emails op te slagen, dit werd voor de eerste keer geïmplementeerd in Fifth Edition Unix Alle berichten in een Mbox mailbox zijn opgeslagen als een tekstfile in een map. Elk bericht start met vier karakters: "from" gevolgd door een spatie en dan het e-mailadres van de verzender.
Monkey’s AudioMonkey’s AudioMonkey's Audio is een algoritme en bestandsformaat voor het lossless comprimeren van audio data.

Monkey's Audio's voordelen zijn beter gecomprimeerd t.o.v. FLAC en WavPack, ook beschikken ze over betere multicure support. Monkey's Audio maakt gebruik van een symmetrisch algoritme.

Nadelen zijn voornamelijk de traagheid van Monkey's Audio, Monkey's Audio is voornamelijk beschikbaar voor Windows, naast Windows is alleen decodering officieel ondersteund door third-party programma's. Hoewel de originele broncode online vindbaar is, is de licentie niet bedoelt om open source te zijn.

Voordelen zijn; de bewaring van de originele bron, lossless, goede software ondersteuning, tal van plugins.

Monkey's Audio Files kan je herkennen aan de bestandsnaam extenties: .ape voor audio, en .apl voor track metadata.
MrSidMrSid
Multiresolution Seamless Image Database
MrSID (uitgesproken als 'Mister Sid') is een formaat voor extreem grote rasterbestanden. Het is een 'viewer', compressie- en opslagformaat en is herkenbaar aan de bestandsextensie .SID. Het is oorspronkelijk ontwikkeld voor het opslaan van luchtfoto's en voor gebruik in geografische informatiesystemen (GIS). Grote afbeeldingen worden opgedeeld en bij het opvragen weer opgebouwd tot één afbeelding. Elk .SID bestand bevat meerdere niveaus van kwaliteit en zoom. Bij het bekijken ervan wordt alleen het opgevraagde deel verstuurd, waardoor er minder data wordt gegenereerd. In technisch opzicht wordt dus bij het decoderen maar één van de lagen geopend, waardoor het openen vrij snel verloopt.
ODFODF
Open Document Format
ODT
ODS
ODP
Het Open Document Format is een open standaard voor het bewaren en/of uitwisselen van tekstbestanden, rekenbladen, grafieken en presentaties. De ODF-standaard werd ontwikkeld door het OASIS-consortium en is gebaseerd op XML.
OGGOGG
OGM
OGG media
OGG, is een vrij en open bestandsformaat dat een uitbreiding vormt op het OGG-bestandsformaat van Xiph.org.45

OGM voegt aan OGG onder meer de ondersteuning voor andere codecs toe dan diegene die ontworpen zijn door Xiph.org (Speex, Theora en Ogg Vorbis). Extensies: .ogv .oga .ogx .ogg .spx

Ogg biedt ook ondersteuning aan de codecs: DIRAC, MNG, CELT, MPEG-4, MP3 en anderen.

Enkele voordelen van Ogg: Ogg is gratis voor commercieel of niet commercieel gebruik. Gemakkelijk te gebruiken (application programming interface) Goede all-round performance (>-48kbps) Goed geschreven specificaties

Hoog potentieel om verder afgewerkt te worden
OPUSOPUS
IETF RFC 6716
Opus is een opensource en royalty-vrij audiocompressieformaat ontwikkeld door de IETF.

Het is ontworpen voor interactieve, realtime applicaties op het internet. Opus bevat technologie van het spraakgerichte SILK-codec en van de lagelatentiecodec CELT (weinig vertraging bij audiostromen).

In september 2012 werd het RFC-document gepubliceerd met nummer 6716, waardoor Opus een internet-standaard werd. Opus wordt vaak gebruikt in combinatie met een WebM container en VP9 video. De meest recente versie van de Opus-codec is versie 1.1.3, welke werd uitgegeven op 15 juli 2016.
OggUVSOggUVSOggUvs is een ongecomprimeerde video codec voor Ogg. het is een simpele manier om ongecomprimeerde videos in een Ogg container op te slagen en te verzenden. Het is gelijkaardig aan OggYUV en OggRGB, maar is gemaakt om beide formaten te ondersteunen.
PDFPDFMet behulp van PDF kan een kleine of omvangrijke set tekstpagina's in één opgemaakt document over een netwerk uitgewisseld worden. Dit tekstformaat is afgeleid van PostScript en werd ontwikkeld door Adobe Systems Inc. Er wordt gebruik gemaakt van een markeringstaal om onder andere hotlinks, indexen en annotaties aan te brengen. Deze document-structurerende regels kunnen toegevoegd worden aan een bestaand PostScript-bestand met behulp van bijvoorbeeld het Distiller-programma dat onderdeel is van Adobe Acrobat. Voor het bekijken van een PDF-document is een PDF-viewer noodzakelijk. PDF 1.4 (ook wel bekend als PDF/A) en PDF 1.7 zijn door ISO en NEN genormeerd, respectievelijk als ISO 19005-1:2005 en ISO 32000-1:2008. PDF/A is een subset van het PDF formaat, dat is ontwikkeld voor de langetermijnarchivering van documenten.
PDF-A, PDF 1.4PDF/A, PDF 1.4
Electronic document file format for long-term preservation
ISO 19005-1:2005
In dit door ISO genormeerd documentformaat (ISO 19005-1:2005) wordt vastgelegd hoe PDF versie 1.4 gebruikt moet worden om lange termijn archivering van het document mogelijk te maken. Er zijn onderdelen uit de PDF-functionaliteit verwijderd die niet geschikt zijn voor lange termijn conservering. PDF/A kan alleen benut worden voor tekstuele data, rasterdata of vectordata, of een combinatie ervan.
PNGPNG
Portable Network Graphics
ISO/IEC 15948:2003
Portable Network Graphics is een open bestandsformaat voor rasterafbeeldingen, dat ontwikkeld werd als web- en bewerkingsformaat voor digitale beelden.

De extensie voor het PNG-formaat is ".png". De eerste versie van PNG werd gepubliceerd in 1995 en bood een copyright-vrij alternatief voor het GIF-formaat. Net als GIF ondersteunt PNG transparantie van beelden, maar het formaat laat bijvoorbeeld ook gedeeltelijke transparantie toe. PNG ondersteunt tot 24 bit kleurdiepte, in tegenstelling tot de 8 bit kleurdiepte van GIF. De helderheid van het beeld is platformonafhankelijk en de compressie is beter dan bij GIF. PNG biedt geen ondersteuning voor animaties. Hiervoor werd het MNG-formaat ontwikkeld; een PNG-formaat, uitgebreid met functionaliteiten om PNG-bestanden in sequentie te plaatsen.

PNG is een lossless beeldformaat, wat betekent dat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld JPEG, er geen beeldinformatie bij opslag van de afbeelding verloren gaat. Er is geen ruimte voor gebruikers van dit formaat om er eigen specificaties aan toe te voegen, waardoor het formaat door iedere PNG-ondersteunende applicatie foutloos gelezen kan worden.

Aangezien de compressie van PNG bestanden beperkter is dan bij andere webformaten, blijft JPEG, ondanks de "lossy" compressie, doorgaans een betere keuze voor het representeren van afbeeldingen op het web. Dit geldt met name voor het representeren van true-color-afbeeldingen. Voor grafische beelden (logo's, schema's...) blijft het echter aangewezen om PNG te gebruiken.
PREMOPREMO
PResentation Environment for Multimedia Objects
PREMO is een ISO/IEC standaard voor afbeeldingen en multimedia. Deze standaard moet een aantal oplossingen aanbiede in verband met problemen rond configuratie, uitbreidbaarheid en uitwisseling.
PSDPSD
Photoshop document
PSD of Photoshop Document is een veelgebruikt, maar propietary bestandsformaat voor beeldmateriaal van Photoshop, een beeldverwerkingsprogramma. Wanneer een afbeelding voltooid is in Photoshop, zal het programma de user de optie bieden om alle verschillende lagen van de bewerking samen te voegen door de file te comprimeren naar een .JPG, .GIF, .TIFF of ander bestandformaat, zodat de user zijn afbeelding kan delen. Het kan niet terug naar .PSD worden gebracht, het is dus belangrijk dat de .PSD bestanden altijd worden opgeslagen zodat de user steeds in de verscheidene lagen kan blijven bewerken indien hij dit wenst.
QTVRQTVRQuickTime Virtual Reality is een 3D-uitbreiding van de QuickTime digital video standaard.

QuickTime Virtual Reality bestaat eigenlijk al vrij lang, dit sinds 1994 en is ontworpen door Apple Inc. Met QTVR kan de gebruiker een 360-graden projectie bedienen.

In het document 1 kan je iets meer lezen over hoe QTVR beschreven wordt in het opkomende VR.
QuicktimeQuicktime
QT
MOV
QuickTime is een bestandsformaat voor multimedia dat ontwikkeld is door Apple.

Het formaat is een container, dat naast video ook tekst, audio, animatie, 3D en interactieve panoramische afbeeldingen kan bevatten. Het formaat ondersteunt ook 'streaming'. Hoewel QuickTime door Apple is ontworpen, kan het ook op andere besturingssystemen geraadpleegd worden. *Compressie:h.264, MPEG-2 of MPEG-4 *streaming: mogelijk *bestandsformaten: .mov .qt

Enkele voordelen van QT: QuickTime werkt perfect met HD Videos, je kan hoge kwaliteit ervaren in eender welke HD of Full HD kwaliteit. Goede audio playback integratie. H.264 video comprimeringstechnologie om minder bandwith en opslagplaats te gebruiken.

Enkele nadelen van QT: Quicktime vereist de manuele installatie van verscheidene codecs. Je moet bloatware installeren, dat niet alleen meer plaats vraagt op je computer maar ook nakomende problemen zoals software updates verwacht.

Heeft geen playback ondersteuning voor verschillende gelijke bestandsformaten zoals AVI, WMV, MKV, FLV, etc. Je zal ze eerst moeten omzetten voordat je ze op QuickTime kan spelen.
RAWRAWRaw duidt op een methode om afbeeldingen, gemaakt door een digitale camera, op te slaan.

Het is geen afkorting zoals de bekende bestandsformaten voor afbeeldingen: JPEG, GIF, PNG, BMP of TIFF maar betekent letterlijk 'ruw' in de zin van 'onbewerkt'.

Er is (nog) geen algemeen geaccepteerd Raw-bestandsformaat; de verschillende camerafabrikanten hebben elk hun eigen bestandsformaat om Raw-bestanden in op te slaan en vaak varieert dat ook nog per cameramodel, dus ook geen bepaalde specificaties want dat varieert telkens van de sensor. Software-fabrikant Adobe heeft een standaard voor Raw-bestanden geïntroduceerd: DNG (Digital Negative Specification).
Real AudioRA
Real Audio
Een streaming audio-formaat (codec) ontwikkeld door RealNetworks voor de doorgifte van geluidsbestanden via internet. De media van Real Audio is obsoleet.
RealMediaRealMediaRealMedia, een multimedia containerformaat dat door RealNetworks ontworpen is. Realmedia is een populair formaat voor het streamen van audio en video via het internet. Het formaat ondersteunt de videoformaten RealVideo 8-9-10 en de audioformaten HE-AAC, Cook, Vorbis en RealAudio Lossless.

RealMedia content kan geplaatst worden op je site met of zonder speciale server software. Er zijn verschillende voordelen op vlak van performance met gebruik van een server, maar je hoeft er ook niet speciaal een te starten.

Gebruikers kunnen Realmedia sites waarnemen met de RealPlayer een gratis "client" application beschikbaar gemaakt voor u door Progressive. Er is ook een Netscape plug-in beschikbaar. Het grootste nadeel momenteel is dat Realmedia een PowerMac of Pentium computer vereist om te kijken. Dat wil dus ook zeggen dat RealMedia films niet bekijkbaar zijn voor iedereen.

Bekijk doc #2 voor meer info over RealMedia
RealVideoRealVideoRealVideo is een groep video compressie formaten ontworpen door RealNetworks.

De eerste versie was gereleased in 1997, in 2008 lanceerden ze versie 10. RealVideo wordt ondersteund op diverse platforms, met name Windows, Mac, Linux, Solaris, en verscheidene mobiele telefoons. RealMedia is voornamelijk geschikt als een streaming media formaat, d.w.z - bekijkbaar terwijl het verzonden wordt over het netwerk. Streaming video kan dus ook gebruikt worden om live beelden uit online archieven te bekijken, omdat het geen download van de volledige video vereist. De media van RealVideo zijn wellicht een beetje verouderd.

RealVideo 9 en 10 zijn gebaseerd op de h.264/2 codecs.

  • Download : mogelijk
  • Streaming : mogelijk
  • Audio codec: AAC
  • Video codec: MPEG4 (H.26x)
SVGSVG
Scalable Vector Graphics
SVG is een set van specificaties voor een bestandsformaat, bestemd voor het beschrijven van tweedimensionale vectorafbeeldingen op het web.

SVG ondersteunt ook dynamische vectorafbeeldingen (animaties en interactieve afbeeldingen). SVG wordt beschreven in XML en kan in principe bewerkt worden met een teksteditor. In de praktijk worden echter meer gespecialiseerde software zoals Inkscape gebruikt voor het creëren en wijzigen van SVG bestanden.

SVG is een open standaard die sinds 1999 door het W3C consortium wordt beheerd. Alle belangrijke webbrowsers ondersteunen SVG in meer of mindere mate en kunnen SVG bestanden dus weergeven.

CAD software zoals AutoCAD ondersteunt SVG niet. Het is dus niet mogelijk een bestand rechtstreeks naar SVG te converteren. Er kan gebruik gemaakt worden van een intermediair programma dat DWG omzet naar SVG. Dit houdt echter het gevaar in dat het originele bestand niet correct wordt gelezen en niet volledig wordt geconverteerd.
SWFSWF
ShockWave Flash
Small Web Format
Het bestandsformaat SWF staat voor "Small Web Format" of "Shockwave FLASH".Sinds 1996 is het een gedeeltelijk open formaat voor multimedia en vector graphics en bestemd voor gebruik op het web. SWF is gemaakt voor sterke en interactieve animaties. Deze plugin gebruikt het formaat om verschillende series afbeeldingen in een lossless formaat met goede compressie (zlib) op te slagen. De effectieve afbeeldingen kunnen dan als animatie bekeken worden met de flashplayer (bv de browser).
SheerVideoSheerVideoSheerVideo was een familie lossless video codecs ontworpen door BitJazz Inc. met reden om opname, bewerking, playback, archivering (van professional-quality lossless video formaten in real time) te garanderen op zachte-stroom, goedkope hardware zoals laptops, computers en videocameras.

SheerVideo's laatste versie is niet compatibel met de huidige Mac OS.

SheerVideo is obsoleet sinds 2007.
SitemapsSitemapsHet Sitemaps protocol toont zoekmachines (Google, Bing, Yahoo, ...) welke URLs op een website beschikbaar zijn om te crawlen (doorzoeken). Een Sitemap is een XML bestand dat de lijsten van de URLs voor een site opsomt. Webmasters kunnen extra informatie over elke URL toevoegen: wanneer hij voor het laatst is bijgewerkt, hoe vaak hij verandert, en hoe belangrijk hij is in relatie tot andere URLs op de site. Dit stelt zoekmachines in staat de site op een meer intelligente manier te doorzoeken.
SnowSnowSnow codec is een experimentele wavelet codec ontworpen door de FFmpeg ontwerpers, en ondanks het "experimenteel" label is het mogelijk een van de beter werkende wavelet-codecs (rududu, dirac).

Snow codec maakt deel uit van de libavcodec codec library, er zijn verscheidene programma's met ondersteuning van Snow, zoals ffmpeg, mplayer/mencoders en ffdshow.

In document #1 kan je verscheidene resultaten van codectests raadplegen, waaronder ook enkele waar snow in beschreven staat.
TEITEI
Text Encoding Initiative
Het Text Encoding Initiative definieert een set van regels voor het beschrijven van tekstuele structuren. Deze standaard wordt veel gebruikt in de wetenschappelijke wereld op gebied van taal en literatuur. De DTD schenkt veel aandacht aan het beschrijven van bibliografische gegevens die in een 'koptekst' aan het document meegegeven kunnen worden. Daarnaast worden bijvoorbeeld standaardbeschrijvingsregels voor gedichten of proza gegeven. Populair is ook de uitgeklede versie van deze standaard: TEI Lite.
TIFFTagged Image File Format
TIFF
TIFF werd in 1968 ontwikkeld als uitwisselingsformaat,.

TIFF wordt nu vaak gebruikt als formaat voor langetermijnbewaring. Het formaat biedt naast ongecomprimeerde opslag (hoewel binnen TIFF ook compressie mogelijk is) vele mogelijkheden om beelden hoogwaardig op te slaan. Zowel bitonale, grijswaarden en kleurenbeelden kunnen met verschillende bitdieptes worden opgeslagen.

Het TIFF- formaat is zo flexibel opgezet dat het mogelijkheid biedt extensies te schrijven boven op het basisbestand. Deze extensies kunnen problematisch zijn voor langetermijnarchivering omdat de ondersteuning van sommige extensies gering is. Er wordt daarom in geval van archivering geadviseerd gebruik te maken van het zogenaamde TIFF-basisbestand, zonder interne compressie: TIFF baseline 6.0 uncompressed. Een extra voordeel van het TIFF-formaat is dat het erg goed bestand lijkt tegen datacorruptie.
TTATTATTA of True Audio is een open source audio encoder. Net zoals FLAC is TTA lossless, wat betekent dat er geen geluidsinformatie weggelaten wordt. Uit testen blijkt dat TTA een iets hogere compressie dan FLAC kent en dit bovendien aan een hogere snelheid verkrijgt.
TXTTXT
Plain Text
Eenvoudig, wijd verspreid tekstformaat in ASCII.

Een text bestand, vroeger ook wel flatfile genoemd is een soort van computerbestand dat gestructureerd wordt als een sequentie lijnen van elektronische tekst. een Text file bestaat in een computer bestandssysteem.

Het is een de facto standaard is en feitelijk niet meer dan een afspraak door verschillende programmeertalen om die extensie te gebruiken zodat informatie kan gecodeerd worden in tekst en deze ook kan weggeschreven worden in een bestand. Dus de enige belangrijke eigenschap van een TXT is de tekstcodering (ASCII, ANSI, UTF-8). Het is een basale afspraak die er voor zorgt dat elk computersysteem de informatie kan lezen (daarom nog niet interpreteren).
TheoraTheora
Ogg Theora
Theora is een open source codec (lossy) voor videobestanden.

Het is een alternatief voor bestaande commerciële codecs, zoals de MPEG familie. Ogg Theora bouwt voort op de VP3-codec van On2, waarvan de code in september 2001 werd vrijgegeven. Naast Theora ontwikkelt de XIPH foundation ook de audiocodec Vorbis en een eigen containerformaat (Ogg), allemaal open source en dus rechtenvrij.

Hij maakt eveneens gebruik van gelijkaardige compressietechnieken zoals blokgebaseerde bewegingscompensatie, DCT’s, intra-codering en temporele voorspelling. Hierbij worden echter geen B-beelden ((Bidirectional) ondersteund. De Theora-standaard zal binnenkort ook ondersteund worden door de browser Mozilla Firefox. Spelers zoals VLC, RealPlayer, Mplayer, Quicktime en FFmpeg ondersteunen deze standaard al.

Enkele voordelen van Theora zijn: Je hoeft geen andere codecs bij installeren. Theora Codec is open source, gratis. Theora's videos kunnen in WME Packages opgeslagen worden. Er is geen nood aan videobestanden apart op te slagen.

Enkele nadelen van Theora zijn: Theora is nog steeds in de ontwerpfase.

Dat wilt dus ook zeggen dat het kan zijn dat Theora nog niet volledig ondersteund wordt door alle video bewerkingssoftware, wat hoogstwaarschijnlijk wel zal veranderen.
U3DU3D
Universal 3D
ECMA-363 Universal 3D File Format Standard (Third ed.)
U3D is een universele standaard voor het uitwisselen van driedimensionale gegevens.

In 2005 werd U3D ontwikkeld door Intel en het 3D Industry Forum (3DIF), voornamelijk om snelle downloadtijden en snelle weergaven te verzekeren, worden veel eigenschappen van het oorspronkelijke object verwijderd. De specificatie wordt gepubliceerd door ECMA.

De bijhorende software voor het implementeren van het formaat, wordt als open source ter beschikking gesteld op SourceForge.net. U3D wordt ook ondersteund vanaf versie 7 van Adobe Acrobat (PDF versie 1.6). Met de 3D tool van Acrobat 7.0 en recenter, kan een driedimensionaal bestand ingebed worden in een PDF. De presentatie-eigenschappen (kijkhoek, achtergrond, grootte) van het bestand kunnen hierin nog verder worden aangepast.

Ook het open source pakket Meshlab is in staat een PDF te genereren met een ingebed 3D object. Daarvoor moet het object eerst als VRML bestand worden bewaard. Daarbij treedt mogelijk informatieverlies op, onder meer kleuren vallen weg.

Lees meer informatie in document #1
UTF-8UTF-8
Unicode Transformation Format 8-bit
8-bit Unicode Transformation Format is een manier om Unicode/ISO 10646-tekens op te slaan als een stroom van bytes, een zogenaamde tekencodering. UTF-8 is een tekencodering met een variabele lengte: niet elk teken gebruikt evenveel bytes. Afhankelijk van het teken worden tussen 1 en 4 bytes gebruikt. Voor het vastleggen van elk van de 128 ASCII-tekens is slechts één byte nodig. Hoewel het niet efficiënt lijkt om Unicodetekens in 4 bytes te moeten coderen, is het zo dat UTF-8 eenvoudig in gebruik is omdat de codering van een tekst met uitsluitend ASCII-tekens in ASCII en UTF-8 gelijk is.
UYVYUYVY"Dit is een chroma-compresserende videocodec die wordt aangeduid met de FOURCC code UYVY.

Een kleurenspectrum wordt steeds opgebouwd door 2 componenten: Chrominantie en Luminantie. De chrominantie draagt in een component videosignaal de kleurinformatie, en de luminantie de lichtintensiteit.

De UYVY codec maakt gebruik van het feit dat het menselijk gezichtsvermogen gevoeliger is aan scherpte in luminantie dan in chrominantie. Daardoor kan de resolutie van de chrominantie aanzienlijk verminderd worden, en wordt de bestandsgrootte gereduceerd. Deze codec maakt gebruik van 4:2:2 chroma subsampling waarbij elke sample 8 bit data vertegenwoordigt."
UnicodeUnicodeUnicode is een platformonafhankelijke opsomming en nummering van alle karakters die nodig zijn om elke geschreven mensentaal te noteren. In tegenstelling tot ASCII (7-bit), dat alleen de standaard letters uit het Engels zonder accenten kent, en Latin-1 (8-bit) dat veel wordt gebruikt in West-Europa, kan Unicode (16-bits) ervoor zorgen dat programmatuur met veel geschreven talen om kan gaan. De definitie van Unicode 4 bytes biedt ruimte aan 4.294.967.296 verschillende karaktertekens, waarvan er momenteel (Unicode versie 5.2.0) 867.169 zijn toegekend waarvan 107.296 posities zijn toegekend aan wat traditioneel onder karakters wordt verstaan.
Er is geen mogelijkheid om alle Unicode karakters te coderen in een enkele byte, of zelfs in twee. De Unicode-standaard lost dit probleem niet op: de zogenaamde codering maakt geen deel uit van Unicode. Wel zijn er standaarden bedacht om de Unicode-karaktersets in series bytes op te kunnen slaan, dit zijn UTF-8 (1 tot 4 bytes), UTF-32 (UCS-4, 4 bytes) en UTF-16 (UCS-2, 2 bytes) (UTF staat voor Unicode Transformation Format).
V210v210V210 is een bestandsformaat voor ongecomprimeerde video. Het formaat wordt vermeld in de Apple Quicktime specificatie en wordt typisch gebruikt om Quicktime bestanden afspeelbaar te maken in een Windowsomgeving. Een v210-bestand bevat ongecomprimeerde video met Y´CbCr kleurcodering, 10-bit per videokanaal, met 4:2:2 subsampling. Het formaat is gerelateerd met het gebruik van Blackmagic en AJA hardware voor het capteren van digitale video.
VC.1VC.1
VC-1
SMPTE421M
SMPTE.VC1
Video Codec 1
VC-1 is een lossy videocodec. De videocodec werd na zijn ontwerp door SMPTE gestandaardiseerd. De standaarden die SMPTE invoert, worden wereldwijd overgenomen door professionals op het gebied van video, bewegend beeld en digitale cinema. VC-1 blijkt volgens toegevoegde bron/blog (doc #2) beter te decoderen dan H.264.
VCardVCardvCard is een bestandstype en standaard voor het uitwisselen van persoonsgegevens over het web in de vorm van elektronische visitekaartjes. Het heeft .vcf als bestandsextensie.

Het werd voorgelegd in 1995 door het Versit-consortium dat bestond uit Apple, AT&T, IBM en Siemens. In 1996 werd het overgedragen aan het Internet Mail Consortium. Sinds 2004 wordt het beheerd door CalConnect. Versie 4.0 kwam uit in 2011. Het wordt door IETF voorgesteld als standaard en werd vastgelegd in RFC 6350. In 2013 kwam er een update uit onder RFC 6868.

Er bestaan verschillende varianten die vCard coderen in andere bestandsformaten: jCard (JSON), xCard (XML) en hCard (XHTML). Het W3C heeft de vCard ontology uitgebracht om de gegevens te representeren als linked data, zoals in XML/RDF en JSON-LD.
VMncVMnc
VMware video
VMnc is een lossless codec ontworpen door VMware

Recente VMWare virtuele machines kunnen de screen output opnemen en opslaan in AVI verpakt met hun eigen codec. Een snelle studie toont dat de codec opgenomen beelden bewaart in speciale type "blocks" - de meeste met het label WMVx. Elk groepje "blocks" heeft zijn eigen functie. Blocks met de labels WMVi of 0x00000005 kunnen gevonden worden in haast elke frame.

VMware is een Amerikaans softwarebedrijf dat diverse producten uitbrengt die virtualisatie mogelijk maken.

VMware heeft drie productlijnen:

  • vPlatform, waar ACE, Fusion, Workstation, Server en ESX onderdeel van uitmaken. Deze producten virtualiseren de IT-infrastructuur.
  • vManage, waar vCenter onderdeel van uitmaakt. vCenter wordt gebruikt voor het beheer van de virtuele infrastructuur.
  • vTools, waar Converter onderdeel van uitmaakt. Converter maakt het mogelijk bestaande servers te virtualiseren.
VMnc is veelgebruikt en geschikt voor bibliotheken en archieven.
VOBVOB
Video Object
VOB/Video object is een bestandstype dat veel gebruikt wordt voor dvd-video's.

Het bevat video-, audio-, ondertitel- en menu-informatie. Bestanden in VOB-formaat hebben een .VOB bestandsnaam extensie en worden meestal opgeslagen in de VIDEO_TS map in de basis van de DVD. VOB-bestanden lijken heel erg op MPEG-2-bestanden. Als de extensie hernoemd wordt van VOB naar MPG, blijft het bestand leesbaar. Spelers van generieke MPEG-2-bestanden kunnen meestal ongecodeerde VOB-bestanden, die MPEG-1 Audio Layer II audio bevatten, afspelen. De meeste MPEG-2-spelers ondersteunen echter geen ondertiteling.

Andere audio-compressie formaten zoals AC-3 of DTS worden minder goed ondersteund. MPlayer, VLC media player, GOM player, Media Player Classic en meer platform-specifieke spelers zoals ALLPlayer kunnen VOB-bestanden afspelen.

VOB-bestanden kunnen worden versleuteld en bijna alle commerciële videotitels worden auteursrechtelijk beschermd.

In document #1 kan je lezen hoe je VOB naar AVI overplaatst.
VP8VP8VP8 is een open video compressie formaat.

Het werd oorspronkelijk ontwikkeld door On2 Technologies en is nu in handen van Google. Google heeft de codec vrijgegeven onder de BSD-licentie.

VP8 is de tegenhanger van H.264. Elke codec moet zich verspreiden in een netwerk (ecosysteem) van verschillende organisaties die deze codecs uiteindelijk zullen gebruiken. H.264 heeft een groter ecosysteem en is geïmplementeerd over een groter aantal organisaties.

Daarbijkomend wordt VP8 niet ondersteund door vele hardware makers, H.264 krijgt grote ondersteuning van verscheidene hardware fabrikanten.
VRMLVRML
Virtual Reality Modeling Language
ISO/IEC 14772-1:1997: Information technology -- Computer graphics and image processing -- The Virtual Reality Modeling Language -- Part 1: Func-tional specification and UTF-8 encoding
Virtual Reality Modeling Language (VRML) is een markup-taal waarin driedimensionale objecten kunnen worden beschreven, speciaal ontworpen voor het web.

Door middel van een VRML browser-plug-in kan het object dan van alle kanten worden bekeken, geroteerd, in- en uitgezoomd worden enzovoort. Dit maakt het mogelijk driedimensionale scènes via het internet te presenteren zonder dat hier extreem veel gegevens voor moeten worden verstuurd.

VRML heeft een opvolger, X3D, die bedoeld is om VRML te vervangen.

Hoewel VRML opgevolgd word door X3D, wordt de standaard nog steeds door vele toepassingen gebruikt. Ook een aantal CAD-pakketten (zoals Rhino) ondersteunen dit formaat.Er is een open source softwarebibliotheek beschikbaar voor VRML en X3D.
VcardvCardvCard is een bestandsformaat standaard voor elektronische business cards. vCards zijn vaak als bijlage toegevoegd in e-mail berichten, maar kunnen ook uitgewisseld worden in andere manieren, zoals op het Internet of directe communicatie. Ze kunnen namen en adresgegevens, telefoon nummers, urls, logo's foto's audioclips en e-mailadressen bevatten.
VorbisVorbis, .oggOgg Vorbis is een open source, platformonafhankelijke compressiemethode voor geluidsbestanden.

Deze patentvrije codec werd ontwikkeld als alternatief voor formaten zoals MP3, AAC en WMA. ‘Vorbis’ heeft betrekking op het gebruikte compressiealgoritme (het audiogedeelte) en ‘Ogg’ is het containerformaat waarin de data wordt bewaard.

Ogg Vorbis is een compressietechniek die 'lossy' is, maar slechts weinig relevante geluidsinformatie wegfiltert. Net als bij MP3 gaat een deel van de geluidsinformatie verloren, maar dit is nauwelijks hoorbaar.
WARCWARC
Web ARChive file format
ISO 28500:2009
WARC (ISO 28500:2009) is een open bestandsformaat voor het opslaan van websites. Hoewel websites uit meerdere digitale bronbestanden bestaan kunnen ze met het WARC formaat in één archiefbestand opgeslagen worden.
WAVEWaveform Audio File Format
WAVE
WAV
Een ongecomprimeerd audioformaat, ontwikkeld door Microsoft en IBM dat gebruikt wordt om audiodata op een Windows platform op te slaan.

Waveform Audio File Format, Wave, or WAV is een Microsoft en IBM audio bestandsformaat standaard om audio bitstream op te slagen op PC's.

Het is een applicatie van The Resource Interchange File Format (RIFF), WAV komt dus ook vrij dicht bij 8SVX en het AIFF formaat dat gebruikt wordt op Amiga en Macintosh computers.

WAV is het hoofdformaat voor Windows systemen voor raw en typisch ongecomprimeerde audio.
WMAWMA
Windows Media Audio
WMA is een compressievorm die door Microsoft is ontwikkeld en standaard met Windows Media Player wordt meegeleverd. Het is een gesloten formaat. Aangezien Microsoft's Windows een groot marktaandeel heeft, is deze codec snel een de facto standaard geworden.
WMA staat voor Windows Media Audio en komt meestal voor samen met het WMV-formaat dat de video-tegenhanger is van het WMA-formaat. WMA is vooral bedoeld voor het streamen op lage bandbreedtes. Een groot verschil met andere formaten zoals MP3 en OGG is het mogelijke gebruik van DRM, een controversiële techniek die gebruikers beperkt in de mogelijkheden bestanden te openen, kopiëren etc. als de auteur van die bestanden zulke beperkingen oplegt.
De werking van WMA is voor een groot deel te vergelijken met die van het MP3-formaat. Het maakt ook gebruik van psycho-akoestische schema's maar filtert alleen het geluid weg waarvan de frequentie meer dan 20 kHz en minder dan 20 Hz bedraagt. WMA-bestanden zijn wel kleiner dan MP3-bestanden, wat weer een groot voordeel is, want er kunnen zo meer muzieknummers op een mp3-speler (sinds ca. 2005 kunnen veel MP3-spelers ook WMA-bestanden afspelen). *compressie: niet-exact omkeerbaar (lossy) *streaming: mogelijk *bestandsformaten: .wma
WMVWMV
Windows Media Video
Windows Media Video (WMV) is een videocodec van Microsoft.

Windows Media Video is de generieke naam voor de video codec technologie zoals die door Microsoft ontwikkeld is voor Windows Media framework. Een .wmv bestand is vaak ingekapseld in het ASF container formaat. De bestandsextensie .wmv beschrijft de asf bestanden die de Windows Media Video codec gebruiken. De audio codec die gebruikt wordt bij het .wmv formaat is vaak Windows Media Audio, maar in sommige gevallen de inmiddels verouderde Sipro ACELP.net audio codec.

Microsoft raadt aan om wmv bestanden met codecs die niet Windows Media zijn de extensie .asf te geven. In tegenstelling tot populaire formaten als AVI en MP(E)G kan er bij WMV wel het controversiële DRM toegepast worden.
WebMWebMWebM is een open bestandsformaat voor webvideo. WebM wordt ondersteund door onder andere Google Inc., Mozilla en Opera.

WebM zal ook worden gebruikt in het video-element van HTML 5. WebM bestaat uit de VP8 video-codec en de Vorbis, .ogg Ogg Vorbis audio-codec; de wijze waarop de data in een WebM-bestand is gestructureerd, is gebaseerd op het bestandsformaat MATROSKA, MKV, MKA.

De broncode is vrijgegeven onder een BSD-licentie. Voor foto's is er het gelijkaardige WebP formaat.

WebM beschikt over een iets lagere kwaliteit dan MP4, maar de grootte van de bestanden is veel kleiner bij WebM. WebM video's zijn dus meer toegankelijk, en sneller te downloaden van het internet.
X3DX3DX3D definieert een bestandsformaat dat driedimensionale vectorafbeeldingen combineert met multimedia.

Het kan dus bewegend beeld en geluid bevatten, en is daarom vooral ontworpen voor het weergeven van virtuele omgevingen. Verder is X3D ook geschikt voor het opslaan van CAD data.

De standaard is gebaseerd op VRML en wordt beschouwd als de opvolger hiervan. X3D kan op verschillende manieren gecodeerd worden: binair, als XML of volgens de VRML-specificatie. Er is een aanzienlijk aantal tools beschikbaar om X3D bestanden te creëren, te bekijken of te bewerken.

De ondersteuning van het formaat door gangbare CAD-software is echter nog beperkt. Migratie van bijvoorbeeld DWG naar X3D is daarom niet eenvoudig. In een aantal gevallen kan de migratie naar X3D via een tussenstap in het (verouderde) VRML.

X3D is opgenomen als onderdeel van de MPEG-4 standaard.
XLSXLS
Microsoft Office Excel
Microsoft Excel (volledige naam Microsoft Office Excel) is een spreadsheet (rekenblad) toepassing. Het .XLS bestandsformaat is een proprietary, maar wordt op zeer grote schaal toegepast in Windows en Mac platforms. Tot versie 2003 gebruikte het programma een binair formaat, dat in de meeste andere toepassingen kan worden ingelezen. Vanaf versie 2007 wordt een xml-gebaseerd formaat gebruikt, kan door oudere office-toepassingen echter niet herkend worden, en is daarom af te raden.
XMFXMF
eXtensible Music Format
XMF, of eXtensible Music Format, is een familie van muziekgerelateerde formaten, ontworpen door de MIDI Manufacturer’s Association. XMF heeft tot doel één of meer bestanden in bestaande formaten, zoals MIDI en WAV, samen te voegen.
YULSYULS
YUVsoft's Lossless Video Codec
YULS of YUVsoft's Lossless Video Codec is een lossless video codec ontworpen door YUVsoft, ontworpen om hoog gecomprimeerde lossless videos te produceren.

In vergelijking met andere lossless video codes heeft YULS de beste compressie ratio.

De codec is gratis voor niet-commercieel gebruik.

bibliografie

waar moet dit heen? Op deze pagina vind je een overzicht van de referentiebronnen die PACKED gebruikt voor het aanvullen en bijwerken van de richtlijnen, standaarden, software en handleidingen op de CEST wiki.
Deze lijst heeft niet de ambitie een exhaustieve bibliografie over digitalisering van cultureel erfgoed te worden. Ze geeft een overzicht van de organisaties en projecten die CEST voortdurend opvolgt en wiens onderzoeksresultaten in deze wiki worden verwerkt. PACKED speurt voortdurend het web af naar nieuwe ontwikkelingen en staan dan ook open voor uw opmerkingen en aanvullingen. Mail uw suggesties naar info@packed.be.

Organisaties

Projecten

Handleidingen

  • Francis Vlieghe, Digitaliseren in de heemkundige kring [pdf]
  • Douglas Harvey, Digital curation : a how-to-do-it manual (London: Facet, 2010).
  • Projectenbank Digitaal Erfgoed, DEN
  • MovE basisregistrate voor museale objecten, MovE
  • Eisen Duurzaam Digitaal Depot (ED3) is binnen de context van de Nederlandse archiefwetgeving een eerste poging tot een uitgewerkt toetsingskader voor de beheersomgeving van blijvend te bewaren digitale informatie. ED3
  • Technical guidelines for Digitizing Cultural Heritage Materials: creation of Raster Image Master Files, Federal Agencies Digitization Guidelines Initiatives, FADGI
  • Handle Systems, Digital Object Identifier, HDL
  • Metamorfoze Preservation Imaging Guidelines, Metamorfoze

Rapporten, studies en checklists