Welkom op de vernieuwde versie van Project CEST! Eventuele problemen of opmerkingen kan je melden aan PACKED vzw.

Glossarium

Uit Cultureel Erfgoed Standaardentoolbox
Ga naar: navigatie, zoeken
 TermDefinitieBron
3D-object3D-objectEen digitaal 3D-object is een verzameling van punten, aaneengesloten door lijnen, krommen of oppervlakken, in een virtuele driedimensionale ruimte.
ABRAverage Bit RateDe bitrate of bitsnelheid van informatieoverdracht, is het aantal bits die per tijdseenheid over een lijn worden verzonden.
APIAPIEen API is een verzameling programmeeropdrachten die de functies van een programma aanroepen.
Administratieve metadataadministratieve metadataAdministratieve metadata is informatie die betrekking heeft op het gebruik en het beheer een digitaal object, zoals wanneer en hoe het werd gemaakt, wat het bestandstype is en een aantal technische gegevens.
AggregatieaggregatieAggregatie is het op één plaats presenteren van inhoud uit meerdere online databases of websites.
AlgoritmealgoritmeEen algoritme is een eindige opeenvolging van (wiskundige) instructies.
AnalooganaloogAnaloog is de eigenschap om gegevens of een signaal te coderen met behulp van een continu variabele eenheid, zoals bijvoorbeeld ruimtelijke positie of voltage.
ArchiveringsbestandarchiveringsbestandEen archiveringsbestand is een digitale kopie van het oorspronkelijke (digitale of analoge) document waarvoor de organisatie die het document beheert de lange-termijn bewaring en toegang verzekert.
AuteursrechtauteursrechtAuteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtenverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij wet gesteld.
AuthenticiteitauthenticiteitAuthenticiteit is een kwaliteit van een document, waarmee je kan aantonen dat een document is wat het beweert te zijn, dat het is gemaakt of verzonden door de persoon of organisatie die beweert het te hebben gemaakt of verzonden en dat het is gemaakt en verzonden op het tijdstip dat aangegeven wordt op het document.
BakdrogenbakdrogenBakdrogen is een proces waarbij een magnetische tape in een verwarmde oven met een gecontroleerde relatieve vochtigheidsgraad wordt geplaatst om de bindlaag van de tape te harden.
BasisdigitaliseringbasisdigitaliseringBasisdigitalisering is het zodanig digitaal vastleggen van gegevens over collectieobjecten dat ze goed beheerd kunnen worden en goed digitaal toegankelijk zijn.
BeeldbankbeeldbankEen beeldbank is een verzameling digitaal beeldmateriaal, bijeengebracht in een databank, die toegankelijk is via een netwerk.
BeeldgroottebeeldgrootteDe beeldgrootte is het aan het aantal horizontale en verticale pixels in een rasterbeeld.
BeeldsnelheidbeeldsnelheidDe beeldsnelheid is het aantal beelden dat per seconde wordt weergegeven in een film of video.
BeeldverhoudingbeeldverhoudingDe beeldverhouding is de verhouding tussen de breedte en de hoogte van een beeld.
BemonsteringsfrequentiebemonsteringsfrequentieDe bemonsteringsfrequentie geeft het aantal metingen per tijdseenheid aan waarmee een continue (analoog) signaal wordt omgezet in een discreet (digitaal) signaal.
Berlin DeclarationBerlin Declaration on Open AccessDe Berlin Declaration on Open Access is een verklaring die onderzoekers adviseert om hun materiaal te publiceren in open access, zodat de resultaten kosteloos toegankelijk worden gemaakt voor het publiek.
BeschrijvingsregelsbeschrijvingsregelsBeschrijvingsregels zijn afspraken over de inhoud, volgorde en syntax van de gegevens waarmee je een bron beschrijft.
BestandbestandEen bestand is een geordende sequentie van bytes die door het besturingssysteem als een eenheid wordt herkend.
BestandsformaatbestandsformaatHet bestandsformaat is een eigenschap van een digitaal bestand dat de manier aangeeft waarop informatie in een digitaal bestand gecodeerd is.
BestandsidentificatiebestandsidentificatieBestandsidentificatie is het exact vaststellen van het type en de versie van het bestandsformaat van een digitaal bestand.
BestandssysteembestandssysteemEen bestandssysteem is een door het besturingssysteem verzorgde, softwarematige indeling van een opslagmedium (zoals een harde schijf).
BestandsvalidatiebestandsvalidatieBestandsvalidatie is een proces waarbij men controleert of de inhoud en structuur van een digitaal bestand beantwoordt aan de eisen gesteld in de specificatie van het bestandsformaat.
BibliotheekcatalogusbibliotheekcatalogusEen bibliotheekcatalogus is een lijst van alle publicaties in een bibliotheekcollectie.
BitdieptebitdiepteBitdiepte is een eigenschap van een digitaal bestand die aangeeft hoeveel binaire cijfers (cf. nullen en enen) gebruikt worden om een meting van een continue (analoog) signaal te coderen in een discreet (digitaal) signaal.
BitrotbitrotBitrot is het geleidelijk verval van digitale data, meestal veroorzaakt door slijtage of verval van de drager (harde schijf, ram-geheugen, chip, cd-rom, dvd, tape...)
BitsnelheidbitsnelheidDe bitsnelheid is het aantal bits dat per tijdseenheid over een netwerk wordt verzonden. De bitsnelheid wordt uitgedrukt in bits per seconde (b/s).
BitstreambitstreamEen bitstream is een sequentie van bits (nullen en enen).
Born digitalborn digitalBorn digital is een eigenschap van een digitaal bestand dat aangeeft dat het bestand oorspronkelijk digitaal gecreëerd is door het gebruik van digitale opname-apparatuur (bvb. een digitale camera) of door het gebruik van software (bvb. een tekstverwerker).
CMSCMSEen Content Management Systeem is een applicatie die pagina's, afbeeldingen en andere bestanden beheert die samen een website vormen.
ChecksumchecksumEen checksum is een getal dat door een algoritme wordt berekend op basis van de bitsequentie van een digitaal bestand en dat gebruikt wordt om te controleren of een bestand niet beschadigd is tijdens bewaring of transport over een netwerk.
ChrominantiechrominatiekanaalChrominantie is een eigenschap van een videosignaal die het kanaal aanduidt dat de kleurwaarden van het videobeeld draagt.
CodeccodedEen codec is een stuk soft- of hardware dat toelaat data te coderen/decoderen of te comprimeren/decomprimeren.
Command line interfacecommand line interfaceEen command line interface is een procedé om een computer opdrachten te geven door het ingeven van tekstcommando's.
Component videocomponent videoBij component video wordt het signaal in twee of meer componenten opgesplitst.
ComposietvideocomposietvideoComposietvideo is een manier om een analoog videosignaal over één kanaal te transporteren.
ConserveringconserveringConservering is ingrijpen in het document om het fysische, chemische en/of biologische afbraakproces te remmen en bestaande toestand te stabiliseren.
ContainerformaatcontainerformaatEen containerformaat is een eigenschap van een digitaal bestand dat aangeeft dat het bestand als verpakking dient van een of meerdere bitstreams en de relatie tussen die bitstreams documenteert.
ContextualiserencontextualiserenContextualiseren is Het verschaffen van achtergrondinformatie over een erfgoedobject, vaak voor een specifieke doelgroep, zoals het onderwijs, een specifieke bevolkingsgroep of een wetenschappelijke discipline.
CrowdsourcingcrowdsourcingCrowdsourcing is het aanspreken en benutten van een grote groep individuen voor raadpleging en innovatie.
DAMDAMEen digital asset management system (DAM) is een softwarepakket voor het beheer van digitale bestanden (assets), met name de opslag, beschrijving, de doorzoekbaarheid en beschikbaarstelling in een netwerk of op het web.
DNSDNSHet DNS protocol is een netwerkprotocol dat numerieke IP-adressen vertaalt naar "leesbare" internetadressen en omgekeerd.
Data Definition Languagedata definition languageEen 'data definition language' is een computertaal (syntax) voor het beschrijven van datastructuren, in het bijzonder databankschema's.
Data Management Planningdata management planningEen data management plan beschrijft hoe onderzoeksgegevens worden verzameld, hoe de gegevens zullen worden gebruikt en opgeslagen tijdens het onderzoekproject, en hoe het hergebruik en duurzame bewaring op lange termijn zullen worden verzekerd nadat het oorspronkelijke onderzoek is afgerond.
Data borgingsovereenkomstdata borgingsovereenkomstEen overeenkomst tussen de aanbieder van een digitaal object en de beheerder van het digitaal archief, waarin de voorwaarden staan vermeld waaronder het digitaal object wordt bewaard.
DatabankdatabankEen databank is een verzameling samenhangende digitale gegevens die op een gestructureerde manier bijeengebracht zijn.
DatacompressiedatacompressieDatacompressie is een techniek die met behulp van compressie-algoritmes de hoeveelheid data bij opslag vermindert.
DatastructuurdatastructuurEen datastructuur legt een groep beschrijvingselementen vast die bij elkaar horen.
Deep linkdeep linkEen deep link is een link naar een specifiek onderdeel van een website, zoals een pagina of een afbeelding.
Descriptieve metadatadescriptieve metadataDescriptieve metadata zijn metadata die de intellectuele inhoud van een object beschrijven.
DigitaaldigitaalDigitaal duidt de eigenschap aan om gegevens of een signaal te coderen met behulp van een binaire eenheid, zoals bijvoorbeeld combinaties van nullen en enen.
Digitaal depotdigitaal depotEen digitaal depot is een opslagsysteem voor de lange termijnbewaring van digitale bestanden.
Digitaal erfgoeddigitaal erfgoedDigitaal erfgoed omvat al het cultureel erfgoed met een digitale verschijningsvorm.
Digital rights managementdigital rights managementDigital rights management omvat methodes voor het reguleren van gebruik en beschikbaarheid van digitale bronnen.
Digitale duurzaamheiddigitale duurzaamheidDigitale duurzaamheid omvat het verzekeren van de langdurige toegang tot digitale data.
DigitaliserendigitaliserenDigitaliseren is het proces om een analoge bron (tekst, beeld, audio of video) om te zetten naar een digitaal bestand. Het betreft niet alleen het omzetten van de bron, maar ook het bewerken en beschrijven ervan ten behoeve van de vindbaarheid en presentatie in een digitale omgeving (bijvoorbeeld internet).
DirectorydirectoryEen directory is een groep van bestanden en/of (sub)directory's.
DiscreetdiscreetDiscreet duidt de eigenschap aan om gegevens of een signaal te coderen met behulp van een opeenvolging van integere getallen die zich voortzet over een bepaalde tijdspanne.
Disk imagedisk imageEen disk image (of schijfkopie) is een enkel bestand waarin de volledige inhoud en structuur van een gegevensdrager (harde schijf, tape drive, floppy disk, optische schijf, USB flash drive, ...) wordt gereproduceerd.
DropoutdropoutEen dropout is een kort signaalverlies bij het digitaliseren van een analoog signaal, veroorzaakt door vuil of defect aan de tape of door het ontbreken van magnetisch materiaal.
E-lerene-lerenLeren en doceren met behulp van internettechnologie.
E-maile-mailE-mail is de naam van digitaal, elektronisch postverkeer.
E-mailcliente-mailclientEen e-mailclient is een computerprogramma dat gebruikt wordt voor het schrijven, versturen en ontvangen van e-mail.
ElementelementEen element is een identificeerbaar object binnen een document.
EmulatieemulatieEmulatie is een duurzaamheidsstrategie gericht op het weergeven van digitale bronnen zoals ze oorspronkelijk zijn vervaardigd en gebruikt.
EncryptieencryptieEncryptie staat voor het coderen (versleutelen) van een digitaal bestand op basis van een bepaalde algoritme.
Escrow overeenkomstEscrow overeenkomstEen (broncode) escrow is een overeenkomst waarbij een software leverancier of -verdeler en de gebruiker(s) overeenkomen dat de leverancier de broncode van een software product deponeert bij een gespecialiseerd escrow agent.
Essentiële eigenschappenessentiële eigenschappenEssentiële eigenschappen (ook wel "significante kenmerken" of "significant properties") zijn de essentiële kenmerken van een digitaal object die het uiterlijk, het gedrag, kwaliteit en bruikbaarheid beïnvloeden.
FolksonomyfolksonomyFolksonomy is de toekenning van vrije trefwoorden door een gebruikersgroep, bijvoorbeeld een webgemeenschap.
FreewarefreewareFreeware is software die gratis wordt aangeboden.
GISgeografisch informatiesysteem
Gecontroleerde termenlijstgecontroleerde termenlijstEen gecontroleerde termenlijst is een beperkte lijst met voorkeurstermen waaruit men een waarde kiest voor een bepaald metadata element in een record.
Gedistribueerd zoekengedistribueerd zoekenZoekmethode waarbij gegevens die online vindbaar zijn gemaakt, worden opgehaald via een zoekactie op het web.
Gedistribueerde opslaggedistribueerde opslagOp meerdere netwerkcomputers opslaan en beschikbaarstellen van informatiebronnen die inhoudelijk of formeel bij elkaar horen.
GeneratieverliesgeneratieverliesGeneratieverlies duidt op het verlies van informatie en kwaliteit bij elke migratie of overzetting van de ene analoge drager op de andere.
Geografisch informatiesysteemgeografisch informatiesysteemEen informatiesysteem waarmee (ruimtelijke) gegevens of informatie over geografische objecten kan worden opgeslagen, beheerd, bewerkt, geanalyseerd en gepresenteerd.
GeoreferentiesysteemgeoreferentiesysteemIn een georeferentiesysteem worden gegevens en informatie over geografische locatiegebonden objecten vastgelegd.
GeorefererengeorefererenHet toekennen van geografische referentiepunten aan objecten, zodat de objecten op een digitale kaart (zoals een GIS) getoond kunnen worden.
Geospatiële datageospatiële dataGeospatiële data is data die iets zegt over de ruimtelijke plaats van een object.
GlossariumglossariumEen glossarium is een alfabetisch gerangschikte, verklarende woordenlijst met betrekking tot een bepaald kennisdomein.
Glossarium
GranulariteitgranulariteitGranulariteit is een term voor de mate waarin informatie gedetailleerd beschreven is, met andere woorden tot op welk niveau de informatie gestructureerd en ontsloten is.
Graphical User Interfacegraphical user interfaceEen graphical user interface, of grafische gebruiksomgeving, is een middel om met behulp van grafische elementen (knoppen, tekstvakken, schuifbalk ...) en/of een computermuis met een computer te interageren.
HISGISHISGISIn de vakgroep Nieuwste Geschiedenis van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte aan de Universiteit Gent werd een HIStorisch Geografisch InformatieSysteem ontwikkeld voor de territoriale indeling van België.
HarvestingharvestingProcedure om (meta)data automatisch van de server van een informatieleverancier te kopiëren en over te halen, zodat de data hergebruikt kan worden in een nieuwe context.
HeaderheaderEen header is een blok data aan het begin van een computerbestand dat de eigenschappen van dat computerbestand beschrijft.
HelderheidhelderheidHelderheid is een maat om licht per oppervlakte weer te geven.
HyperlinkhyperlinkEen hyperlink (of kortweg link) – met een Nederlands woord verbinding of koppeling – is een computer- en internetterm die duidt op een verwijzing (referentie) in een hypertekst (bijvoorbeeld een website) die de gebruiker kan volgen.

Het activeerbare element van de hyperlink wordt het anker genoemd; meestal is dit een stukje tekst, maar het kan ook bijvoorbeeld een knop, invulbaar veld of plek (hot spot) in een afbeelding (image map) zijn.

Het volgen van een hyperlink (bijvoorbeeld door erop te klikken) roept een andere plek in de hypertekst op, meestal een andere pagina. In interactieve naslagwerken en hulpsystemen, bijvoorbeeld, zijn de ankers veelal termen waarover de opgeroepen pagina's nadere uitleg geven.
IdentificatieschemaidentificatieschemaEen schema dat van toepassing is voor de identificatie van bestanden in een netwerkomgeving.
IndexeringindexeringIndexering is het proces van het creëren van een geordende lijst van concepten, uitgedrukt in termen of zinnen, met verwijzingen naar de plaats in het geïndexeerde materiaal waar die concepten verschijnen.
IngestingestIngest is het proces waarbij data wordt verkregen, geïmporteerd en verwekt voor later gebruik en opslag in een databank of digitaal depot.
Inhoudelijke ontsluitinginhoudelijke ontsluitingInhoudelijk ontsluiten is het toegankelijk maken van collecties door middel van inhoudelijke beschrijvingen.
Inline linkinline linkBij een inline link wordt een onderdeel (zoals een afbeelding) van een andere website geïntegreerd in een HTML-pagina, zonder dat dit onderdeel wordt gekopieerd en vaak zonder de toestemming van de oorspronkelijke auteur.
IntegriteitintegriteitIntegriteit is een kwaliteit van een document, waardoor aangetoond kan worden dat het document volledig en ongewijzigd en vrij van verlies, vervalsing of corruptie is.
InterfaceinterfaceEen interface maakt het mogelijk dat twee verschillende systemen met elkaar interageren.
InterlacinginterlacingBij een interlaced videosignaal worden de even en oneven lijnen achtereenvolgens weergegeven.
InteroperabiliteitinteroperabiliteitEén van de stadia in de levenscyclus van digitale data.
Juridische metadatajuridische metadataJuridische metadata zijn administratieve metadata die betrekking hebben op juridische aspecten van het digitale object.
KleurenbalkkleurenbalkEen kleurenbalk bevat een vastgesteld aantal hoofd- en mengkleuren in een patroon van 7 verticale balken (Wit, Geel, Cyaan, Groen, Magenta, Rood, Zwart).
KleurprofielkleurprofielEen kleurprofiel is een dataset dat de kleureigenschappen karakteriseert voor een specifiek toestel of kleurruimte door de kleurwaarden te koppelen aan CIELAB of CIEXYZ.
KleurruimtekleurruimteEen kleurruimte is een manier om een kleur te beschrijven.
LAMPLAMPLAMP is een configuratie van een aantal open source pakketten die vaak samen gebruikt worden om dynamische websites met te ontwikkelen.
Levenscyclus digitale datalevenscyclus digitale dataDe levenscyclus digitale data is onderverdeeld in negen stadia, van voorbereiding van fysieke collecties voor digitalisering tot het duurzaam toegankelijk houden van gegevens.
LicentielicentieFormele of wettelijke toestemming om iets te doen of te gebruiken.
Linked open datalinked open dataHet doel van Linked Open Data (LOD) is te komen tot een internet dat beter leesbaar is voor machines, waardoor zoekmachines beter in staat zullen zijn verbanden te leggen tussen digitale objecten.
LinkrotlinkrotLink rot is een fenomeen dat optreedt wanneer de pagina waar een url naar verwijst niet meer bestaat.
LinuxlinuxLinux zijn Unix-achtige open source computerbesturingssystemen die zijn gebaseerd op de POSIX-standaard.
Locatieve medialocatieve mediaLocatieve media zijn apparaten die gebruik maken van technologieën voor geografische plaatsbepaling, zoals het Global Positioning System (GPS), mobiele telefoons, draadloze laptops, RFID en andere systemen voor mobiele communicatie.
Lossless datacompressielossless datacompressieDatacompressie is een techniek die met behulp van compressie-algoritmes de hoeveelheid data bij opslag vermindert.
Lossy datacompressielossy datacompressieDatacompressie is een techniek die met behulp van compressie-algoritmes de hoeveelheid data bij opslag vermindert.
MAMMAMMedia Asset Management systeem (MAM) is een subcategorie binnen DAM-systemen.
MailservermailserverEen mailserver is een server die verantwoordelijk is voor het verwerken van e-mail.
MappingmappingEen procedure waarbij elementen in een gestructureerde dataset (bijvoorbeeld een metadataschema) gekoppeld worden aan elementen in een andere dataset.
MarkeertaalmarkeertaalEen tekstmarkeertaal, kortweg markeertaal of markuptaal, is een computertaal om tekstdocumenten te voorzien van aanwijzingen ten behoeve van de softwarematige verwerking.
Mash-upmash-upEen web 2.0-applicatie of website die bestaande informatie combineert tot een nieuwe online service.
MetadatametadataMetadata zijn gestructureerde gegevens over identificatie, beheer, aard, gebruik en bewaarplaats van fysieke of digitale bronnen.
MetadatastandaardmetadatastandaardEen metadatastandaard is een geheel van erkende afspraken, specificaties of criteria voor het creëren en structureren van metadata.
MigratiemigratieMigratie is het verplaatsen van data van het éne systeem naar het andere.
MoederbestandmoederbestandEen moederbestand is een digitale kopie waarvan verder kopieën worden afgeleid.
MuseumcatalogusmuseumcatalogusEen museumcatalogus is een volledige lijst van de werken die een museum bezit.
NASNASNetwork Attached Storage (NAS) is een opslagmedium dat op het netwerk aangesloten is.
NTSCNTSCNTSC is een voornamelijk in Noord-Amerika, een deel van Zuid-Amerika en Japan gebruikte analoge norm voor kleurentelevisie.
NetwerkprotocolnetwerkprotocolEen netwerkprotocol is een protocol, een afgesproken communicatiewijze, voor netwerkcomponenten.
OCROCROptical Character Recognition, ofwel optische tekenherkenning, is een methode om geautomatiseerd tekens in een afbeelding te herkennen.
ObsoleetobsoleetObsoleet betekent letterlijk 'verouderd, in onbruik geraakt'.
OfflineofflineHet niet verbonden zijn met een computernetwerk.
Offline browseroffline browserMet offline browsers kan je websites volledig of gedeeltelijk kopiëren.
OnlineonlineHet direct verbonden zijn aan een netwerk.
Online public access catalogonline public access catalogEen online public access catalog maakt van een catalogus of de thesaurus online beschikbaar.
OntologieontologieEen ontologie is een formele voorstelling van alle concepten in een bepaald kennisdomein, hun eigenschappen en hun onderlinge relaties.
Open AccessOpen AccessOpen access is een brede internationale academische beweging die streeft naar vrije, gratis online toegang tot wetenschappelijke informatie, zoals publicaties en data. Als iedereen de inhoud kan lezen, downloaden, kopiëren, distribueren, printen, indexeren, in het onderwijs gebruiken, ernaar en erin zoeken, of anderszins gebruiken binnen de wettelijk geldende afspraken, wordt de publicatie 'open access' genoemd. Er zijn dan geen financiële, juridische of technische barrières om de informatie te lezen.
Open VLACCOpen VLACCOpen VLACC is één centraal bibliografisch achtergrondbestand met als doel een beschrijving te voorzien voor alle materialen die typisch zijn voor een openbare bibliotheekcollectie.
Open standaardopen standaardKenmerkend voor open standaarden is dat er geen barrières zijn aan het gebruik van de standaarden door ICT-gebruikers en -aanbieders.
OpensourcesoftwareopensourcesoftwareSoftware waarvan broncode beschikbaar is en aangepast mag worden.
OpmaakopmaakStructurering van tekstdocumenten.
Optische mediaoptische mediaOptische media zijn informatiedragers die uitgelezen kunnen worden door middel van een laser.
PALPALPAL is een voornamelijk in Groot-Brittanie en Europa gebruikte analoge norm voor kleurentelevisie.
Peer-to-peerpeer-to-peerType netwerk waarbij de aangesloten computers gelijkwaardig zijn, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een client-servernetwerk, waar sprake is van een centrale computer van waaruit gegevens worden gedistribueerd.
Persistent Identifierpersistent identifierMet een ‘Persistent Identifier’ krijgt elk digitaal object een nummer dat tot het einde der tijden dit digitaal object representeert.
Persistente identificatiepersistente identificatieAan de hand van een identifier kan een object, persoon of instelling uniek herkend en teruggevonden worden.
Persistente linkpersistente linkEen webadres (URI) heeft twee functies: Het geeft een document een ‘naam’ (URN) waarmee het uniek geïdentificeerd wordt op het web en het bepaalt de ‘locatie’ (URL) op een webserver waar je browser het document kan terugvinden.
PortaalportaalEen portaalsite is een website die diverse gerelateerde aanbieders van informatie in een overzicht presenteert.
PreserveringpreserveringPreservering is het ingrijpen in de omgevingsfactoren en de procedures voor de hantering van een document om het risico op schade aan documenten tegen te gaan of zo beperkt mogelijk te maken.
PreserveringsbeleidpreserveringsbeleidHet geheel van activiteiten dat zorgt voor het technische en intellectuele behoud van digitale informatieobjecten.
PreserveringsmetadatapreserveringsmetadataPreserveringsmetadata zijn metadata die de bewaring van het object moeten garanderen.
ProgressiefprogressiefWanneer een videobeeld progressief wordt opgebouwd, worden alle lijnen waaruit het beeld is opgebouwd tezamen weergegeven.
ProtocolprotocolEen set regels waaraan computers zich moeten houden om ze met elkaar te laten communiceren, bijvoorbeeld om gegevens uit te wisselen of een applicatie te starten.
ProvenanceprovenanceProvenance is informatie over de oorsprong, geschiedenis en bezit van een bepaald werk.
Publiek domeinpubliek domeinWerken die tot het publiek domein behoren zijn werken waarop geen auteursrechten (meer) van toepassing zijn.
PulscodemodulatiepulscodemodulatiePulscodemodulatie (PCM) is een digitale voorstelling van een analoog signaal, waarbij de signaalwaarde op regelmatige tijdstippen bemonsterd wordt, en gekwantiseerd tot een serie waarden in een digitale (om precies te zijn binaire) code.
RDF triple storeRDF triple storeRDF Triple Stores zijn opslagsystemen (databases) voor metadata die in RDF zijn uitgedrukt.
RFIDRFIDTechnologie waarmee via radiofrequenties informatie uit chips kan worden gelezen, meestal ten behoeve van identificatie van objecten of personen.
RaadplegingsbestandraadplegingsbestandEen raadplegingsbestand is een digitale kopie die gebruikt wordt om een document digitaal ter beschikking te stellen.
RankingrankingDe rangschikking van zoekresultaten in een informatiesysteem.
RasterafbeeldingrasterafbeeldingBij een rasterafbeelding wordt de afbeelding beschreven als een geheel van punten waarvan de kleur gedefinieerd wordt.
RechtenbeheerrechtenbeheerRechtenbeheer in de brede zin handelt over
  • auteursrechten;
  • digitale rechten;
  • rechtenbeheer metadata.
Rechtenmetadata
ReductiefactorreductiefactorAanduiding van de verhouding waarin de reproductie het originele document verkleind weergeeft.
Redundant Array of Independent Disks (RAID)RAIDRAID is een afkorting van redundant array of independent disks.
Referentie-implementatiereferentie-implementatieIn softwareontwikkeling is de referentie-implementatie een implementatie van een specificatie.
RegistratiesoftwareregistratiesoftwareSoftware voor het digitaal registeren en beheren van erfgoedcollecties.
RepositoryrepositoryOpslagvoorziening voor (meestal wetenschappelijke) publicaties en andere (bijbehorende) digitale objecten, zoals videobestanden.
ReproductiebestandreproductiebestandEen reproductiebestand is een digitale kopie van het oorspronkelijke (digitale of analoge) document of van een archiveringsbestand, waarvan de kwaliteit voldoende hoog is om de inhoud van het document op een betekenisvolle manier toegankelijk te maken.
ResolutieresolutieResolutie is de term die gebruikt wordt om het aantal beeldpunten (pixels) per oppervlakte-eenheid (veelal inches) aan te geven.
RestauratierestauratieRestauratie is ingrijpen in het document om het fysische, chemische en/of biologische afbraakproces om te keren en het document te herstellen in zijn oorspronkelijk gedaante.
SANSANIn de IT is een Storage Area Network (SAN) een architectuur die dient als koppeling tussen servers (initiator) en opslagapparaten (target).
SECAMSECAMSécam is een voornamelijk in Frankrijk, de vroegere Sovjet-Unie en later ook in andere Oost-Europese landen gebruikte analoge norm voor kleurentelevisie.
SRUSRUSRU is een eenvoudig toe te passen standaard om 'realtime' informatie van een of meer contentleveranciers op te halen met behulp van een zoekopdracht ('query').
Scope notescope noteDe scope note omschrijft de betekenis en de gebruiksmogelijkheden die een concept of term in een thesaurus heeft.
Semantisch websemantisch webDerde generatie websites, die in staat moeten zijn betekenisvolle informatie tussen servers uit te wisselen zonder menselijke tussenkomst.
ServerserverEen computer die diensten verleent aan andere computers in een netwerk.
Social bookmarkingsocial bookmarkingHet online en openbaar opslaan van verwijzingen naar bijvoorbeeld favoriete websites, foto’s, of berichten met de bedoeling de gegevens met anderen te delen.
Software distributiesoftware distributieEen geheel van bij elkaar horende softwarepakketjes die min of meer klaar zijn voor gebruik en samen een toepassing vormen.
StandaardstandaardOfficiële, nationaal of internationaal overeengekomen afspraak (geregistreerd bij een standaardisatie-instituut als ISO) of een in de praktijk algemeen gebruikte afspraak (‘de facto standaard’).
StandaardbeschrijvingsregelsstandaardbeschrijvingsregelsStandaardbeschrijvingsregels zijn een gepubliceerde reeks formele afspraken voor de inhoud, volgorde en syntax van gegevens.
StandaarddatastructuurstandaarddatastructuurEen gepubliceerde datastructuur voor een bepaalde categorie objecten, documenten of bronnen.
StandaardterminologiestandaardterminologieStandaardterminologieën zijn gepubliceerde verzamelingen van woorden, zinsnedes en symbolen die verwijzen naar de concepten of onderwerpen in een bepaald onderzoeksveld, studiedomein of activiteit en waarvoor de betekenis duidelijk vastgelegd is.
StreamingstreamingTechniek waardoor een beeld-, audio- of videobestand kan worden weergegeven zonder dat het nodig is om te wachten tot het bestand volledig is gedownload.
Structurele metadatastructurele metadataStructurele metadata bevatten informatie over de structurele samenhang van de onderdelen van een digitaal object, zoals het aantal en de volgorde van de hoofdstukken of de ordening van een aantal afbeeldingen.
TWAINTWAINTWAIN is de bekendste standaard die de communicatie tussen een scanner en een besturingssysteem regelt.
TagtagEen code of trefwoord waarmee een stukje informatie (element) 'gemerkt' wordt.
TagcloudtagcloudVisueel aantrekkelijk geordende verzameling van trefwoorden (tags).
TaggingtaggingHet toevoegen van inhoudelijk beschrijvende trefwoorden aan informatie zoals artikels, weblogberichten, foto's of films.
TargettargetEen grafisch hulpmiddel waarop lijntjes, grijsvlakken of kleuren zijn afgedrukt, dat samen met het erfgoedobject wordt gescand of gefotografeerd.
Technische metadatatechnische metadataTechnische metadata zijn een vorm van administratieve metadata die betrekking hebben op de creatie-, bewaring- en coderingsmethodes of -formaten van een digitaal object.
TerminologieterminologieEen terminologie is het geheel van woorden, zinsnedes en symbolen dat verwijst naar de concepten of onderwerpen in een bepaald onderzoeksveld, studiedomein of activiteit en waarvoor de betekenis duidelijk is vastgelegd.
ThesaurusthesaurusEen thesaurus is een geordende lijst van termen die in principe enkelvoudige begripseenheden bestrijken, met vermelding van hun onderlinge semantische relaties, i.c. meer algemene en meer specifieke termen, synoniemen en gerelateerde termen.
ThumbnailthumbnailEen thumbnail is een verkleind digitaal beeld of foto.
ToegankelijkheidtoegankelijkheidDe mogelijkheid om relevante informatie terug te vinden via zoekopdrachten, catalogi, indexen e.d.
Transcoderingtranscodering
TranscriptietranscriptieTranscriptie is het omzetten van tekst (in de vorm van beeld of geluid) naar machineleesbare tekens.
TrefwoordtrefwoordEen trefwoord is een woord of combinatie van woorden waarmee het onderwerp van een publicatie nauwkeurig wordt aangeduid en dat als ingangselement dient in een alfabetische onderwerpscatalogus.
TrefwoordenlijsttrefwoordenlijstEen trefwoorden lijst is een alfabetisch gerangschikte lijst van in een informatiesysteem gebruikte trefwoorden, al dan niet met vermelding van onderlinge relaties.
U-maticU-maticU-matic is een analoge videocassette.
UitwisselingsformaatuitwisselingsformaatEen formaat/schema om (meta)data onderling uit te wisselen tussen computersystemen.
Uniform Resource Identifieruniform resource identifierURI's zijn unieke verwijzingen naar digitale objecten.
Uniform Resource Locatoruniform resource locatorHet unieke adres dat de locatie van een webdocument of andere bron op internet aangeeft.
User generated contentuser generated contentEen inhoudelijke bijdrage (video-, audio-, of tekstmateriaal) van niet-professionele gebruikers aan een online medium.
VHSVHSVHS is een opname- en afspeelstandaard voor videorecorders.
ValidevalideValide is een kwaliteit van een XML document, die aantoont dat een computersysteem de gegevens gecodeerd in het XML document inhoudelijk kan interpreteren.
VectorafbeeldingvectorafbeeldingIn een vectorafbeeldingen wordt een beeld bepaald door middel van meetkundige elementen zoals punten, lijnen en cirkels.
VeldordeVeldordeVeldorde bepaalt bij interlaced scan de volgorde waarin de even en oneven lijnen worden getoond.
Video 8video 8Video 8 is een analoog videosysteem voor amateurgebruik, gestandaardiseerd door een groot aantal elektronicafabrikanten, waaronder Philips, Sony en Matsushita.
Video capture boardvideo capture boardEen video capture board is een hardware onderdeel van een computer dat het toelaat een analoog videosignaal binnen te nemen.
VirtueelvirtueelVirtueel is een schijnbare of gesimuleerde werkelijkheid.
VocabulariumvocabulariumEen vocabularium is het geheel van woorden dat gebruikt wordt door een persoon of een groep personen in een bepaald vakgebied.
Waveform vectorscoopwaveform vectorscoopEen waveform vectorscoop is een type oscilloscoop die gebruikt wordt om een geluids- en videosignaal te analyseren.
Web 2.0web 2.0De tweede fase in de ontwikkeling van het World Wide Web.
Web 3.0web 3.0Derde generatie websites die in staat moeten zijn betekenisvolle informatie tussen servers uit te wisselen zonder menselijke tussenkomst.
WebapplicatiewebapplicatieWebapplicatie is een term die wordt gebruikt voor een programma dat op een webserver draait en via de webbrowser kan worden benaderd.
WebdienstwebdienstDienst die via het web wordt aangeboden aan een specifieke gebruikersgroep, zoals online verkoop van kaarten voor een tentoonstelling, of het automatisch kunnen converteren van een metadataschema naar een ander schema.
WebgemeenschapwebgemeenschapEen online gemeenschap van gelijkgestemden.
WebmailwebmailWebmail is de algemene benaming voor een webapplicatie die het mogelijk maakt om e-mail te gebruiken via een webgebaseerde gebruikersinterface.
WebsitewebsiteEen verzameling bij elkaar horende webpagina's die informatie over een bepaalde organisatie of een bepaald onderwerp biedt.
WebsitearchiveringwebsitearchiveringIn een websitearchief zijn websites (of delen ervan) opgeslagen zoals die er op een bepaald moment uitzagen.
WelgevormdwelgevormdWelgevormd is een kwaliteit van een digitaal document dat markeertaal gebruikt, waardoor aangetoond kan worden dat een computersystemen de gegevens die gecodeerd zijn met behulp van deze markeertaal formeel kan interpreteren.
WidgetwidgetEen simpele softwaretoepassing met meestal een eenduidige en veelgebruikte functie om een bestaande gebruikersinterface in te vullen of te verrijken.
WikiwikiEen website over een bepaald onderwerp waar gebruikers hun kennis kunnen delen door collectief teksten te schrijven en te redigeren.
World Wide Webworld wide webHet geheel aan digitale documenten en andere bronnen die op webservers zijn opgeslagen en op internet door middel van hyperlinks vindbaar en raadpleegbaar zijn.
ZoekmachinezoekmachineProgramma op het internet waar je één of meer zoekwoorden kunt invoeren om informatiebronnen te kunnen vinden.
ZoektaalzoektaalEen zoektaal is een taal om query's (vraagstellingen) uit te voeren op een databank.

Nieuwe term toevoegen

Deze lijst met vaktermen wordt voortdurend bijgewerkt en aangevuld. Zoals voor de hele wiki geldt, wordt iedereen uitgenodigd de definities te becommentariëren op de overlegpagina's.

En je kan natuurlijk ook nieuwe vaktermen voorstellen: