Virtual International Authority File

Uit Cultureel Erfgoed Standaardentoolbox
Ga naar: navigatie, zoeken

Bibliotheekcatalogi maken steeds vaker gebruik van bestaande bibliografische beschrijvingen uit bijvoorbeeld de Open VLACC  catalogus. Maar op het web zijn er nog interessante bronnen te vinden die nuttig kunnen zijn voor je bibliotheekcatalogus. Een bijzonder interessante bron, die ook buiten de bibliotheekwereld steeds vaker gebruikt wordt, is VIAF: de Virtual International Authority File.

VIAF is een samenwerking tussen 34 voornamelijk nationale bibliotheken die gegevens over auteurs, uniforme titels en plaatsen samenbrengt in één grote databank. In deze databank worden de gegevens over eenzelfde auteur geclusterd en voorzien van een nummer dat elke auteur uniek identificeert.
De oorsprong van VIAF gaat terug tot 1998, wanneer de Library of Congress en de Deutsche Nationalbibliothek een eerste poging ondernemen om auteursnamen uit beide catalogi aan elkaar te koppelen. VIAF groeide de voorbije jaren uit tot een databank met ruim 33 miljoen authority records, waarvan 26.4 miljoen personen, 5,1 miljoen corporaties, 0,4 miljoen plaatsen en 1,8 miljoen uniforme titels
[1]. Deze authority records werden gedistilleerd uit 107 miljoen bibliografische beschrijvingen, waaronder ook 6000 beschrijvingen uit de Open Vlacc catalogus[2].

Sinds 2012 wordt de VIAF dataset beheerd door OCLC, dat instaat voor het clusteren van bibliografische gegevens tot authority records. Maar OCLC stelt deze reusachtige berg data vrij ter beschikking via een ODC-BY licentie[3]. Dat betekent dat je de data vrij mag gebruiken, ook voor commerciële doeleinden. Je mag de data met iedereen delen en aanpassen naar wens. Maar je moet steeds vermelden dat de data afkomstig is van de VIAF.

Wat kan VIAF-data nu precies voor jouw bibliotheekcatalogus doen? VIAF is in de eerste plaats een onuitputtelijke bron van naamvarianten. Die kan je gebruiken om je catalogus beter doorzoekbaar te maken en om auteursnamen te normaliseren. Het VIAF-record van Willem Elsschot (zie http://viaf.org/viaf/95177848/) bevat bijvoorbeeld 19 voorkeursnamen uit verschillende nationale catalogi, onder meer uit de VLACC-catalogus, die je kan gebruiken om alle vermeldingen van Elsschot in je catalogus eenvormig te maken. Het record bevat ook 24 verschillende naamvarianten, waaronder de echte naam van Elsschot - Alfons De Ridder - en spellingsvarianten uit verschillende talen waaronder zelfs Hebreeuws en Japans. Door deze naamvarianten op te nemen in de zoekindex, verhoog je de doorzoekbaarheid van Elsschot van je catalogus.

Auteursnamen vormen vandaag de hoofdmoot van de VIAF-data, maar OCLC neemt ook steeds meer biografische en bibliografische gegevens op in het bestand. Zo bevat het VIAF-record van Elsschot ook de geboorte- en sterfdatum van Elsschot en de uniforme titels van alle werken in zijn oeuvre. In de toekomst zal VIAF deze titels clusteren tot FRBR Works en Expressions. Op die manier zal VIAF ook verschillende versies, uitgaves en vertalingen van het werk van Elsschot groeperen. Naast bibliografische beschrijvingen uit nationale bibliotheken, gaat VIAF ook links toevoegen naar artikels over auteurs op Wikipedia en, indien beschikbaar, het ISNI-nummer van de auteur.

Om jezelf te vergewissen van de omvang en rijkdom van de VIAF data, kan je terecht op de website http://viaf.org. Maar het wordt pas echt interessant als je die data kan verwerken in je eigen catalogus of inventaris. Dat kan door de VIAF dataset te downloaden via http://viaf.org/viaf/data. Maar omdat de VIAF data voortdurend uitgebreid en geactualiseerd wordt, kan je beter gebruik maken van de VIAF API die bereikbaar is via http://viaf.org/viaf/. Je hoeft dan ook enkel het VIAF ID op te nemen in je eigen bibliotheekdata. Dat ID volstaat om steeds de meest actuele informatie op te halen uit de VIAF-databank.

Met de VIAF-API kan je gerichte zoekopdrachten versturen en gegevens opvragen in zowel een tekstbestand, VIAF/XML,  MARCXML, RDF/XML  als VIAF/JSON. Uitgebreide documentatie over de zoekmogelijkheden van de VIAF API vind je op de website van OCLC[4].

  1. Zie het jaarverslag van de VIAF Council. http://www.oclc.org/content/dam/oclc/events/2013/viaf-council/OCLC-2013-VIAF-Annual-Report-to-VIAF-Council.docx.
  2. De Open Vlacc heeft voor het ogenblik ruim 6000 bibliografische records in VIAF zitten. De data wordt vier maal per jaar geactualiseerd.
  3. Voor de precieze omschrijving van de ODC-BY licentie: http://opendatacommons.org/licenses/by/
  4. Documentatie van de VIAF API: http://www.oclc.org/developer/documentation/virtual-international-authority-file-viaf/using-api